‘તેલ કા ખેલ' કંપનીઓ-સરકાર માલામાલઃ પ્રજા ખાલી હાથ
આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ક્રુડના ભાવ તળિયે અને રૂસથી સસ્તુ ક્રુડ ખરીદવા છતા પ્રજા ૨ વર્ષથી પેટ્રોલ-ડિજલના ભાવ ઘટાડાની રાહ જોવે છે : આ વર્ષે ક્રુડનો ભાવ ૨૫ ટકા જેટલો ઘટી ગયો છતાં ઈંઘણ સસ્તુ થયું નથીઃ કંપનીઓને જંગી નફોઃ સરકારની તિજોરી ઠસોઠસઃ છતા ન તો જીએસટીમાં રાહત મળી કે ન તો ભાવ ઘટાડો જાહેર થયો
નવી દિલ્હી, તા.૨૩: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલના ભાવ ઘટવા અને રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી સસ્તી થવા છતાં, લોકો છેલ્લા બે વર્ષથી સ્થાનિક પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘટવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. GST સુધારા છતાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ યથાવત રહ્યા. દરમિયાન, તેલ કંપનીઓ નફાથી પોતાના ખજાના ભરી રહી છે, અને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો કરવેરાથી પોતાના ખજાના ભરી રહી છે, પરંતુ આ રાહત સામાન્ય માણસ સુધી પહોંચી રહી નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સાથે ભારતીય બાસ્કેટમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં પણ ગયા વર્ષે ૨૫%નો ઘટાડો થયો છે. ભારતીય તેલ કંપનીઓ પણ રશિયા પાસેથી પ્રતિ બેરલ ઼૫-૭ સસ્તા ભાવે ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદી રહી છે.
કાચા તેલના ભાવ ઘટવાને કારણે, રાજ્ય સરકારની માલિકીની તેલ કંપનીઓએ ૨૦૨૫-૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં રૂ.૩૪,૦૬૫ કરોડનો ચોખ્ખો નફો મેળવ્યો હતો. ત્રણ રાજ્ય સરકારની માલિકીની તેલ કંપનીઓએ તેમના નફામાંથી સરકારને રૂ.૮,૦૦૦ કરોડથી વધુનું ડિવિડન્ડ ચૂકવ્યું હતું. કેન્દ્ર સરકાર પેટ્રોલ પર લગભગ ૨૦% અને ડીઝલ પર ૧૫% થી વધુની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલ કરે છે. રાજ્ય સરકારો પેટ્રોલ પર ૨૦ થી ૩૦% અને ડીઝલ પર ૧૭% થી વધુ વેટ વસૂલ કરે છે.
લોકોને આશા હતી કે GST સુધારા દરમિયાન પેટ્રોલ અને ડીઝલને GSTના દાયરામાં લાવવાથી રાહત મળશે, પરંતુ GST કાઉન્સિલ દ્વારા આનો વિચાર પણ કરવામાં આવ્યો ન હતો. સત્તાવાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારો તેલ કરમાંથી થતી આવક છોડવા તૈયાર નથી.
રશિયા-યુક્રન યુધ્ધ બાદ તેલ કંપનીઓનો નફો ૨૦૧૯-૨૦૨૦ માં કોરોનાના સમયમાં જયારે વેચાણ ઘટયું ત્યારે ૬,૬૩૩ કરોડ રૂપિયા હતો. ત્યારબાદ ૨૦૨૦-૨૦૨૧માં કોવિડના કારણે માંગ ઘટવાથી ક્રુડ ૪૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની નીચે આવ્યો જેનાથી નફો વધ્યો. ત્યારબાદ ૨૦૨૧-૨૦૨૨માં ૩૯,૩૫૬ કરોડ નફો થયો.
રશિયા-યુક્રેન યુધ્ધના કારણે જયારે ક્રુડ ૧૩૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યુ ત્યારે કંપનીઓએ પેટ્રોલ-ડિઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો નહી. એ દરમ્યાન ૨૦૨૨-૨૦૨૩મા કંપનીનો નફો ૧,૧૩૮ કરોડ રૂપિયા હતો. ૨૦૨૩-૨૦૨૪માં રશિયનતેલ પર પ્રતિ બેરલ ડિસ્કાઉન્ટ ૧૬ ડોલર સુધી પહોંચવાથી તેલ કંપનીઓનો નફો ૮૦ હજાર કરોડે પહોંચ્યો.
૨૦૨૪-૨૦૨૫ રશિયન તેલ પર ડિસ્કાઉન્ટ ઘટીને ૩ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચવાથી અને ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રુડ ફરી ૯૦ ડોલર સુધી પહોંચવાથી કંપનીનો નફો ૩૨,૯૭૩ કરોડ રૂપિયાએ પહોંચ્યો અને ૨૦૨૫-૨૦૨૬માં ક્રુડ ધડામ થઈને ૬૦ ડોલરે પહોંચતા કંપનીઓને ૩૪,૦૬૫ કરોડ રૂપિયાનો નફો થયો.
(10:54 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
