નવી દિલ્‍હી, તા.૨૩: ૨૦૨૫ માં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થયેલા વધારાએ બધાને આશ્‍ચર્યચકિત કર્યા છે. તેમનો વેગ ચાલુ રહે છે, અને વર્ષ પૂરું થાય તે પહેલાં, બંને કિંમતી ધાતુઓ દરરોજ રેકોર્ડ તોડતી જોવા મળે છે. પરંતુ સોનું કે ચાંદી નહીં, વાસ્‍તવમાં, બીજી ધાતુ આ બજારનો રાજા બનવા તરફ આગળ વધી રહી છે. હા, અમે એમ નથી કહેતા કે તાંબુના ભાવમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળશે; નિષ્‍ણાતો પોતે આ વિશે અનેક દાવા કરી રહ્યા છે અને તેઓ તાંબુના ભાવમાં વધારા પાછળના મુખ્‍ય કારણો પણ સમજાવી રહ્યા છે.

તાંબુ અજાયબીઓ કરવા જઈ રહ્યું છે! : તાંબુને ઘણીવાર સ્‍થિર ઔદ્યોગિક ધાતુ તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ હવે તેને આગામી મોટા વ્‍યાપારી સંસાધન તરીકે ઓળખવામાં આવી રહી છે. જેમ જેમ તેની ઉપયોગિતા વધે છે, તેમ તેમ તેના ભાવ વધવાની તૈયારી છે. સોમવારે, RKB વેન્‍ચર્સના સ્‍થાપક, નિષ્‍ણાત રાકેશ બંસલે દલીલ કરી હતી કે પુરવઠાની મર્યાદાઓ અને AI, વીજળીકરણ, EVs અને ઉર્જા સંક્રમણમાંથી વધતી માંગ તાંબાને નવા યુગમાં લઈ જઈ શકે છે. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે તાંબાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની સંભાવના છે, પુરવઠાની અછત ઘણા વર્ષો સુધી ભાવ ઊંચા રહેવાની અપેક્ષા છે.

સતત અછત ભાવમાં વધારો કરશે : રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, તાંબાના બજારમાં આ વર્ષે ૧૨૪,૦૦૦ ટન અને ૨૦૨૬માં ૧૫૦,૦૦૦ ટનની અછત અનુભવવાની અપેક્ષા છે. ધાતુના ભાવ વધવાનું આ મુખ્‍ય કારણ છે. બિઝનેસ ટુડે સાથેના એક વિશિષ્ટ ઇન્‍ટરવ્‍યુમાં, બંસલે પોતાના મુદ્દા પર ભાર મૂકયો, કિંમતોમાં તેજીને વીજળીના વપરાશમાં માળખાકીય વધારાને આભારી ગણાવી, વાયરિંગ, ગ્રીડ અને ઔદ્યોગિક ઉત્‍પાદનમાં તાંબાની મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્‍યો.

નિષ્‍ણાતે કહ્યું કે એલ્‍યુમિનિયમ અને તાંબા બંનેમાં ઉછાળો જોવા મળ્‍યો છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ લાભ જોવા મળશે. વીજળીકરણથી લઈને કળત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વિકાસ સુધી, ભારતમાં ઘણા AI ડેટા સેન્‍ટરો સ્‍થાપિત થઈ રહ્યા છે, અને આ વળદ્ધિ તાંબા વિના અશકય છે. તાંબાનો પુરવઠો સતત ઘટી રહ્યો છે. બંસલના મતે, હિન્‍દુસ્‍તાન તાંબા ભારતમાં એકમાત્ર મુખ્‍ય તાંબા ઉત્‍પાદક છે.

‘હવે તાંબાનો કરોડપતિ બનાવવાનો વારો છે' : ૨૦૨૫ માં સોના અને ચાંદીએ રોકાણકારો પર પૈસાનો વરસાદ કર્યો છે, જેનાથી તેઓ તેમના વળતરથી સમળદ્ધ બન્‍યા છે. રાકેશ બંસલ કહે છે કે હવે તાંબાનો વારો છે. સોશિયલ મીડિયા પ્‍લેટફોર્મ ટ્‍વિટર (હવે X) પર એક પોસ્‍ટમાં, તેમણે લખ્‍યું, તાંબુ નવો રાજા છે, વિસ્‍ફોટ થવાનો છે! પુરવઠાની અછત + AI ડેટા સેન્‍ટર+ EVs +ગ્રીન એનર્જી તેજી = તાંબાના ભાવ અકલ્‍પનીય રીતે વધવાના છે. હવે તાંબાનો કરોડપતિ બનાવવાનો વારો છે. તેમણે આગળ લખ્‍યું કે, AI થી આગળ જોતાં, તાંબા વિના પાવર ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચર પણ અશકય છે. સોના અને ચાંદીની જેમ, તાંબુ એક સલામત રોકાણ છે કારણ કે તેની વાસ્‍તવિક માંગ છે. ઇલેક્‍ટ્રિક વાહનોને પણ તાંબાની જરૂર છે, પરંતુ પુરવઠો મર્યાદિત છે.

વૈશ્વિક બજારમાં તાંબાની તેજી : રોઇટર્સે ૧૨ ડિસેમ્‍બરના અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું કે AI ને શક્‍તિ આપતા ડેટા સેન્‍ટરોમાંથી વધતી માંગ અને મર્યાદિત પુરવઠાને કારણે તાંબુ ઼૧૨,૦૦૦ પ્રતિ મેટ્રિક ટન નજીક પહોંચી રહ્યું છે. તેણે એ પણ નોંધ્‍યું છે કે આ વર્ષે અત્‍યાર સુધીમાં તાંબાના ભાવમાં ૩૫્રુનો વધારો થયો છે અને ૨૦૦૯ પછીના સૌથી મોટા વધારા માટે ટ્રેક પર છે. ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ બેંકિંગ ફર્મ મેક્‍વેરીનો અંદાજ છે કે ૨૦૨૬ માં વૈશ્વિક તાંબાની માંગ ૨૭ મિલિયન ટન સુધી પહોંચશે, જે ૨૦૨૪ કરતા ૨.૭% વધુ છે. આમાં ચીનમાં માંગમાં ૩.૭% નો વધારો શામેલ છે