વેલિંગ્ટન : ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે સોમવારે જે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ની જાહેરાત કરવામાં આવી તેને ન્યુઝીલેન્ડના વિદેશ મંત્રી વિન્સ્ટન પીટર્સે સખત શબ્દોમાં વખોડી કાઢી છે. પોતાની જ સરકારના નિર્ણયનો વિરોધ કરતા પીટર્સે આ કરારને "ન તો મુક્ત કે ન તો ન્યાયી" ગણાવ્યો છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે આ સોદો ન્યુઝીલેન્ડના હિતમાં નથી અને તેનાથી દેશના નાગરિકોને બદલામાં પૂરતું વળતર મળી રહ્યું નથી.
ગઠબંધન સરકારમાં આંતરિક કલહ
વિન્સ્ટન પીટર્સની પાર્ટી 'ન્યુઝીલેન્ડ ફર્સ્ટ' એ વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સનની નેશનલ પાર્ટી પર આક્ષેપ કર્યો છે કે તેમણે યોગ્ય સોદો મેળવવા માટે જરૂરી મહેનત કરવાને બદલે ઉતાવળમાં 'હલકી ગુણવત્તાનો સોદો' કર્યો છે. પીટર્સે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે, "અમે કેબિનેટમાં જ અમારી અસંમતિ નોંધી હતી અને જો આ સોદો સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે, તો અમારો પક્ષ તેની વિરુદ્ધમાં મતદાન કરશે."
ખેડૂતો અને શ્રમ બજાર પર જોખમ
વિદેશ મંત્રી પીટર્સની મુખ્ય નારાજગી બે મુદ્દાઓ પર છે:
૧. ડેરી સેક્ટર: ભારતે પોતાના ડેરી અને કૃષિ ઉત્પાદનોને આ કરારથી દૂર રાખ્યા છે. પીટર્સના મતે ન્યુઝીલેન્ડના ખેડૂતો માટે આ ખૂબ જ મોટો ફટકો છે કારણ કે તેમને ભારતીય બજારનો લાભ નહીં મળે.
૨. ઇમિગ્રેશન: તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે નેશનલ પાર્ટીએ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકો માટે ઇમિગ્રેશનના નિયમો ખૂબ જ સરળ બનાવી દીધા છે, જે ન્યુઝીલેન્ડના સ્થાનિક શ્રમ બજાર અને બેરોજગારો માટે મૂર્ખામીભર્યો નિર્ણય છે.
કરારની મુખ્ય જોગવાઈઓ
બીજી તરફ, ભારત માટે આ કરાર ખૂબ જ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. આ કરાર હેઠળ:
•    ન્યુઝીલેન્ડ તમામ ભારતીય નિકાસ પરની ડ્યુટી નાબૂદ કરશે.
•    ભારત પણ ૭૦% વસ્તુઓ પરના ટેરિફ હટાવશે.
•    ન્યુઝીલેન્ડ આગામી ૧૫ વર્ષમાં ભારતમાં $૨૦ બિલિયન (અંદાજે ૧.૬૬ લાખ કરોડ રૂપિયા) ના રોકાણની સુવિધા આપશે.
•    ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે વિઝા અને ગતિશીલતાના નિયમો સરળ બનશે.
સૌથી ઝડપી સોદો
માત્ર ૯ મહિનાની વાટાઘાટોમાં પૂર્ણ થયેલો આ કરાર ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ઝડપી FTA છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લક્સન સાથેની વાતચીત બાદ તેને 'ઐતિહાસિક અને પરસ્પર ફાયદાકારક' ગણાવ્યો હતો. જોકે, ન્યુઝીલેન્ડમાં આંતરિક વિરોધના કારણે હવે આ કરારના અમલીકરણ પર શંકાના વાદળો છવાયા છે. પીટર્સે જણાવ્યું છે કે તેમણે આ બાબતે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરને પણ જાણ કરી દીધી છે.