નવી દિલ્હી  : આવકવેરા વિભાગે આકારણી વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે ટેકનોલોજી અને ડેટા એનાલિટિક્સના માધ્યમથી ‘NUDGE’ (નજ) નામની એક વિશેષ ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. આ ઝુંબેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવા કરદાતાઓને મદદ કરવાનો છે જેમણે રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે અજાણતા અથવા ભૂલથી ખોટી કપાત (Deductions) કે મુક્તિ (Exemptions) મેળવી લીધી છે. વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કોઈ કાનૂની નોટિસ નથી, પરંતુ કરદાતાઓને ભૂલ સુધારવા માટેની એક મૈત્રીપૂર્ણ સલાહ છે.
ડેટા એનાલિટિક્સથી પકડાઈ જશે ભૂલ
ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગે અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને એવા કિસ્સાઓ શોધી કાઢ્યા છે જેમાં અમાન્ય રાજકીય પક્ષોને બોગસ દાન આપ્યું હોવાનું દર્શાવ્યું હોય અથવા મર્યાદા કરતા વધુ કપાત માંગી હોય. ઘણા કિસ્સાઓમાં ખોટા કે અમાન્ય PAN નંબર ટાંકવામાં આવ્યા હોવાનું પણ ડેટામાં બહાર આવ્યું છે. આવા કરદાતાઓને હવે સીધા SMS અને ઇમેઇલ દ્વારા જાણ કરવામાં આવી રહી છે જેથી તેઓ ૩૧ ડિસેમ્બરની અંતિમ તારીખ પહેલાં પોતાનું સુધારેલું (Revised) રિટર્ન ફાઇલ કરી શકે.
વિશ્વાસ-પ્રથમ અભિગમ: ૨૫૦૦ કરોડની આવક
આવકવેરા વિભાગનો આ અભિગમ 'ટ્રસ્ટ બેઝ્ડ' છે. વિભાગનું માનવું છે કે કરદાતાઓને જો માર્ગદર્શન મળે તો તેઓ સ્વેચ્છાએ ટેક્સનું પાલન કરે છે. આંકડા દર્શાવે છે કે આ અભિગમ સફળ રહ્યો છે; ૨૦૨૧-૨૨ થી ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન ૨૧ લાખથી વધુ કરદાતાઓએ પોતાના ITR અપડેટ કર્યા છે, જેના કારણે સરકારને ૨,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વધારાની ટેક્સ આવક થઈ છે. ચાલુ આકારણી વર્ષમાં પણ ૧૫ લાખથી વધુ લોકોએ પહેલેથી જ પોતાના રિટર્નમાં સુધારો કરી લીધો છે.
બિન-ઘુસણખોરી અને પારદર્શક પ્રક્રિયા
‘NUDGE’ ઝુંબેશ હેઠળ વિભાગ કરદાતાના ઘરે પહોંચવા કે દરોડા પાડવાને બદલે ડિજિટલ માધ્યમથી પારદર્શક રીતે માર્ગદર્શન આપે છે. જો તમને પણ આવો કોઈ સંદેશ મળે, તો ગભરાવાને બદલે તમારા સીએ (CA) અથવા ટેક્સ એડવાઈઝરની સલાહ લઈને રિટર્નની ફરી તપાસ કરી લેવી હિતાવહ છે. સમયસર સુધારો કરવાથી ભવિષ્યમાં ભારે પેનલ્ટી કે કાનૂની ગૂંચવણોથી બચી શકાય છે.