કિવ: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ચાલી રહેલા વિનાશક યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે હવે રાજદ્વારી હિલચાલ તેજ બની છે. યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સકીએ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે રૂબરૂ મુલાકાત કરવાની હાકલ કરી છે. મિયામીમાં થયેલી તાજેતરની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો બાદ ઝેલેન્સકીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે કે '૨૦-મુદ્દાની ફ્રેમવર્ક યોજના' યુદ્ધ વિરામ માટે મજબૂત પાયો બની શકે છે.
સીમા વિવાદ: સૌથી મોટો પડકાર
ઝેલેન્સકીએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે યુક્રેન અને અમેરિકા વચ્ચે એક રાજકીય દસ્તાવેજ તૈયાર છે, પરંતુ જમીની સીમાઓ (Territorial issues) નો મુદ્દો એટલો સંવેદનશીલ છે કે તેના પર માત્ર નેતાઓના સ્તરે જ નિર્ણય લઈ શકાય તેમ છે. યુક્રેનનો પ્રસ્તાવ છે કે અત્યારે જે સૈનિકો જ્યાં છે, ત્યાં જ લડાઈ રોકી દેવામાં આવે (Status Quo). જોકે, રશિયા ડોનેટ્સક પ્રદેશના બાકીના હિસ્સા પર પણ પોતાનો કબજો જમાવવા માંગે છે, જેના કારણે મડાગાંઠ સર્જાઈ છે.
સુરક્ષા ગેરંટી અને સૈન્ય તાકાત
નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, યુક્રેન તેની સેનાને ૮,૦૦,૦૦૦ ની મજબૂત તાકાત પર જાળવી રાખશે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં રશિયા ફરી હુમલો ન કરે તે માટે અમેરિકા અને યુરોપિયન સાથીઓ તરફથી લેખિતમાં 'સુરક્ષા ગેરંટી'ની માંગ કરવામાં આવી છે. ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો રશિયા કરારનું ઉલ્લંઘન કરશે, તો તેનો વળતો જવાબ કેવી રીતે આપવો તેની સ્પષ્ટતા આ દસ્તાવેજમાં કરવામાં આવી છે.
પરમાણુ પ્લાન્ટ અને ઇકોનોમિક ઝોન
એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો ઝાપોરિઝ્ઝિયા પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટનો છે, જે હાલ રશિયાના નિયંત્રણમાં છે. ઝેલેન્સકીએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે વિવાદિત વિસ્તારોમાં 'ડિમિલિટરાઇઝ્ડ ઝોન' (લશ્કર વગરનો વિસ્તાર) અથવા 'ફ્રી ઇકોનોમિક ઝોન' બનાવવામાં આવે જેથી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ચાલી શકે અને પરમાણુ જોખમ ટળે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ યુદ્ધને મિનિટોમાં સમાપ્ત કરવાનો દાવો કરતા રહ્યા છે, ત્યારે ઝેલેન્સકીની આ માંગ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બની છે. શું ટ્રમ્પ અને ઝેલેન્સકીની મુલાકાત દુનિયાને આ ભયાનક સંઘર્ષમાંથી મુક્તિ અપાવશે? તે આવનારો સમય જ બતાવશે.