નવી દિલ્હી:  ભારતની ગતિશીલતા અને અર્થતંત્રના પૈડાં હવે વધુ ઝડપથી દોડવા લાગ્યા છે, જેનો પુરાવો તાજેતરમાં બહાર આવેલા પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના આંકડા છે. દેશમાં પેટ્રોલ પંપની કુલ સંખ્યા હવે ૧,૦૦,૨૬૬ ના આંકડાને વટાવી ગઈ છે, જે ભારતને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન પછી વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઇંધણ છૂટક બજાર બનાવે છે. વર્ષ ૨૦૧૫ માં ભારત પાસે લગભગ ૫૦,૪૫૧ પેટ્રોલ પંપ હતા, જે માત્ર ૧૦ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં વધીને બમણા થઈ ગયા છે. આ વિસ્તરણ દર્શાવે છે કે છેવાડાના ગામડાઓ અને નવા બનેલા એક્સપ્રેસવે પર ઈંધણની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે કેવી આક્રમક વ્યૂહરચના અપનાવી છે.

આ વિશાળ નેટવર્ક પર નજર કરીએ તો ખ્યાલ આવે છે કે આજના ડિજિટલ યુગમાં પણ જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ (PSUs) નો દબદબો યથાવત છે. ઈન્ડિયન ઓઈલ (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) જેવી સરકારી કંપનીઓ દેશના ૯૦% થી વધુ પેટ્રોલ પંપની માલિકી ધરાવે છે. એકલા ઈન્ડિયન ઓઈલ પાસે જ ૪૧,૬૬૪ પેટ્રોલ પંપ છે, જે ચીનની સૌથી મોટી કંપની સિનોપેક કરતા પણ વધુ મોટું નેટવર્ક છે. બીજી તરફ, ખાનગી ક્ષેત્રમાં પણ રશિયન સહાયતા પ્રાપ્ત નાયરા એનર્જી અને રિલાયન્સ-બીપી જેવી કંપનીઓ ધીમે ધીમે તેમનો બજાર હિસ્સો વધારી રહી છે, જે ૨૦૧૫ ના ૫.૯% થી વધીને હવે ૯.૩% પર પહોંચી ગયો છે.

વિશ્વ સ્તરે સરખામણી કરવામાં આવે તો, અમેરિકા આશરે ૧.૯૬ લાખ પેટ્રોલ પંપ સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યારે ચીન ૧.૧૫ લાખ સ્ટેશનો સાથે બીજા ક્રમે છે. જોકે, ભારત જે ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે તે જોતા ટૂંક સમયમાં જ તે ચીનને પાછળ છોડી શકે છે. પેટ્રોલ પંપની વધતી સંખ્યા માત્ર ઈંધણની ઉપલબ્ધતા જ નહીં, પરંતુ હજારો લોકો માટે રોજગારીની નવી તકો પણ ઉભી કરી રહી છે. હવે પડકાર ઈંધણની સાથે-સાથે આ સ્ટેશનો પર ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સ અને ગ્રીન એનર્જી વિકલ્પો વિકસાવવાનો છે, જે તરફ ભારત સરકારે અત્યારથી જ કામગીરી શરૂ કરી દીધી છે.