મુંબઈ  : વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત માટે ખૂબ જ રાહતના અને ગૌરવના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના તાજેતરના આંકડા મુજબ, ૧૯ ડિસેમ્બરના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserve) 4.3 બિલિયન યુએસ ડોલર વધીને 693.3 બિલિયન યુએસ ડોલર ના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ વધારો ભારતની આર્થિક સ્થિરતા અને વૈશ્વિક બજારમાં તેના વધતા વર્ચસ્વનો પુરાવો છે.
સોનાના ભંડારમાં પણ ચમક વધી
ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં થયેલા આ વધારામાં સોનાના રિઝર્વનો મોટો ફાળો છે. રિપોર્ટ મુજબ, સોનાનું અનામત 2.6 બિલિયન યુએસ ડોલર વધીને હવે 110.3 બિલિયન યુએસ ડોલર થઈ ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં થયેલા ફેરફાર અને સેન્ટ્રલ બેંકની રણનીતિને કારણે ભારતના સુવર્ણ ભંડારની કિંમતમાં આ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
વિદેશી ચલણ સંપત્તિમાં મજબૂતી
વિદેશી ચલણ સંપત્તિ (FCA), જે ભારતના કુલ અનામતનો સૌથી મોટો હિસ્સો છે, તેમાં પણ 1.6 બિલિયન યુએસ ડોલરનો વધારો થયો છે. હાલમાં ભારત પાસે 559.4 બિલિયન યુએસ ડોલર ની વિદેશી ચલણ સંપત્તિ છે. યુરો, પાઉન્ડ અને યેન જેવા વૈશ્વિક ચલણોમાં આવતી વધઘટ છતાં આરબીઆઈના કુશળ સંચાલનને કારણે ભારતની તિજોરી છલકાઈ રહી છે.
IMF માં ભારતનું કદ વધ્યું
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) માં પણ ભારતની સ્થિતિ મજબૂત થઈ છે. આઈએમએફમાં સેન્ટ્રલ બેંકનું સ્થાન 95 મિલિયન યુએસ ડોલર વધીને 4.78 અબજ યુએસ ડોલર થયું છે, જ્યારે સ્પેશિયલ ડ્રોઇંગ રાઇટ્સ (SDR) પણ 8 મિલિયન યુએસ ડોલર વધીને 18.74 અબજ યુએસ ડોલર પર પહોંચ્યા છે.
આ વધારો કેમ મહત્વનો છે?
નિષ્ણાતોના મતે, મજબૂત ફોરેક્સ રિઝર્વને કારણે રૂપિયો સ્થિર રહે છે અને આયાત કરવામાં સરળતા રહે છે. કોઈપણ વૈશ્વિક આર્થિક કટોકટી સમયે આ ભંડાર ભારત માટે સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે. ભારત જે રીતે 700 બિલિયન ડોલરના આંકડા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તે જોતા ભારત વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફ ઝડપથી ડગ માંડી રહ્યું છે તેમ કહી શકાય.