બેંગલુરુ: ડાયાબિટીસ માત્ર બ્લડ શુગર વધારતો રોગ નથી, પરંતુ તે શરીરના મહત્વપૂર્ણ અંગોને અંદરથી પોલા કરી દેતો 'ધીમો ઝેર' જેવો રોગ છે. બેંગલુરુની એસ્ટર આરવી હોસ્પિટલના જાણીતા નેફ્રોલોજિસ્ટ ડૉ. હર્ષ કુમાર જણાવે છે કે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં કિડની બગડવાની પ્રક્રિયા અત્યંત શાંતિથી શરૂ થાય છે, જેને કારણે દર્દીને છેક છેલ્લા સ્ટેજ સુધી ખબર પણ પડતી નથી. જ્યારે કિડની લોહીને ફિલ્ટર કરવામાં નબળી પડે છે, ત્યારે શરીરમાં પ્રવાહી જમા થવા લાગે છે. જો તમને સવારના સમયે આંખોની આસપાસ સોજો દેખાય અથવા દિવસના અંતે પગના પંજા ફૂલેલા લાગે, તો સમજી લેવું કે તમારી કિડની જોખમમાં હોઈ શકે છે.

પેશાબમાં થતા ફેરફારો કિડનીના સ્વાસ્થ્યનો અરીસો ગણાય છે. ડૉ. કુમારના મતે, જો પેશાબ કરતી વખતે અસામાન્ય ફીણ કે પરપોટા દેખાય, તો તે પ્રોટીન લિકેજ (આલ્બ્યુમિન્યુરિયા) નો સ્પષ્ટ સંકેત છે. આ ઉપરાંત, રાત્રિ દરમિયાન વારંવાર પેશાબ કરવા જવું પડતું હોય, પેશાબનો રંગ ઘાટો ચા જેવો થઈ જાય અથવા પેશાબની માત્રામાં અચાનક ઘટાડો નોંધાય, તો તેને સામાન્ય થાક કે ઉંમરની અસર માનીને અવગણવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી જોઈએ. સતત નબળાઈ અને બ્લડ પ્રેશરમાં થતો વધારો પણ કિડની પરના દબાણ તરફ ઈશારો કરે છે.

કિડનીના રોગને ગંભીર તબક્કે પહોંચતો અટકાવવા માટે માત્ર લક્ષણોની રાહ જોવી પૂરતી નથી, કારણ કે આ રોગ 'ચૂપચાપ' હુમલો કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગદર્શિકા મુજબ, દરેક ડાયાબિટીસના દર્દીએ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર UACR (પેશાબમાં આલ્બ્યુમિનની તપાસ) અને eGFR (કિડની ફિલ્ટરેશન રેટ) ટેસ્ટ કરાવવા જ જોઈએ. આ રિપોર્ટ્સ દ્વારા કિડનીમાં થતું નુકસાન પ્રારંભિક તબક્કે જ પકડાઈ જાય છે, જેથી નવી આધુનિક દવાઓ દ્વારા કિડની ફેલ્યોરની પ્રક્રિયાને વર્ષો સુધી રોકી શકાય છે અને ડાયાલિસિસ જેવી ગંભીર સ્થિતિથી બચી શકાય છે.