<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 30th December 2025

એર-વોટર પ્‍યુરીફાયર પર ૧૮% થી ઘટાડીને ૫% GST!

વાયુ પ્રદૂષણને ધ્‍યાનમાં રાખીને સરકાર આગામી બેઠકમાં કર દર ઘટાડવાનો વિચાર કરશે

નવી દિલ્‍હી તા.૩૦: દેશભરમાં નબળી હવા ગુણવત્તા અને પીવાના પાણીની ઉપલબ્‍ધતામાં ઘટાડો વચ્‍ચે, ગુડ્‍સ એન્‍ડ સર્વિસ ટેક્‍સ (GST) કાઉન્‍સિલ તેની આગામી બેઠકમાં હવા અને પાણી પ્‍યુરીફાયર પરના કર દરને ઘટાડવાનો વિચાર કરી શકે છે. આ બાબતથી પરિચિત સૂત્રો કહે છે કે કાઉન્‍સિલ ઘરેલુ હવા અને પાણી પ્‍યુરીફાયર  પરના કર દરને વર્તમાન ૧૮% થી ઘટાડીને ૫% કરવાનો વિચાર કરી શકે છે, તેમને સામાન્‍ય ગ્રાહક માલને બદલે આવશ્‍યક જાહેર આરોગ્‍ય ઉપકરણો તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકે છે.

ઉદ્યોગનો અંદાજ છે કે GST દર ઓછો થવાથી છૂટક કિમતોમાં ૧૦ થી ૧૫% ઘટાડો થઈ શકે છે, જેનાથી આ ટેકનોલોજી ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો માટે પોસાય તેવી બની શકે છે. જોકે, GST કાઉન્‍સિલની આગામી બેઠક ક્‍યારે મળશે તે અંગે કોઈ સ્‍પષ્ટતા નથી. આ અહેવાલ લખતી વખતે નાણા મંત્રાલયને મોકલવામાં આવેલ ઇમેઇલનો જવાબ મળ્‍યો નથી.

કાઉન્‍સિલની છેલ્‍લી બેઠકમાં, એર પ્‍યુરિફાયર પરના કર દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યો ન હતો. અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે આ મામલો હાલમાં વિચારણા હેઠળ છે, પરંતુ દરોમાં કોઈપણ ઘટાડો કરવા માટે તમામ રાજ્‍યોના નાણામંત્રીઓ વચ્‍ચે સર્વસંમતિ જરૂરી રહેશે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં કાઉન્‍સિલ પર દબાણ વધ્‍યું છે. ૨૪ ડિસેમ્‍બરે, દિલ્‍હી હાઈકોર્ટે સરકારને શક્‍ય તેટલી વહેલી તકે GST કાઉન્‍સિલની બેઠક બોલાવવા કહ્યું, વર્ચ્‍યુઅલી અથવા ભૌતિક રીતે.

દિલ્‍હી-ફઘ્‍ય્‍માં હવાની ગુણવત્તા સતત બગડતી હોવાથી, એર પ્‍યુરિફાયર પર GST ઘટાડવા અથવા દૂર કરવા પર વિચાર કરવાનો આશરો હતો. કેન્‍દ્રએ કોર્ટને કહ્યું કે આનાથી એક ચક્ર શરૂ થશે જેને રોકવું મુશ્‍કેલ બનશે, પરંતુ ઉમેર્યું કે આ બાબત પર વિચારણા કરવામાં આવશે.

વધારાના સોલિસિટર જનરલ એન. વેંકટરામને GST કાઉન્‍સિલની ભૌતિક બેઠક બોલાવવાનો આગ્રહ રાખતા કહ્યું કે તે વિડીયો કોન્‍ફરન્‍સ દ્વારા યોજી શકાતી નથી. તેમણે કહ્યું, આ એક પ્રક્રિયા છે... અમે એમ નથી કહી રહ્યા કે તે થશે કે નહીં. વકીલ કપિલ મદન દ્વારા દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી બાદ કોર્ટનો હસ્‍તક્ષેપ આવ્‍યો, જેમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે પ્‍યુરિફાયરને લક્‍ઝરી વસ્‍તુ તરીકે ગણવા અને તેના પર ૧૮ ટકા કર લાદવાથી જાહેર આરોગ્‍યને નુકસાન થાય છે.

આ મુદ્દે રાજકીય દબાણ પણ વધ્‍યું છે. નવેમ્‍બરમાં, દિલ્‍હીના ભૂતપૂર્વ મુખ્‍યમંત્રી અરવિદ કેજરીવાલે કેન્‍દ્ર સરકારને હવા અને પાણી શુદ્ધિકરણ બંને પર GST નાબૂદ કરવા વિનંતી કરી હતી. ઉદ્યોગ અને વેપાર સંગઠનોએ પણ સરકારને રજૂઆતો રજૂ કરી હતી, જેમાં દર ઘટાડીને ૫ ટકા કરવાની માંગણી કરવામાં આવી હતી.

આ માંગણીઓને સમર્થન આપતા, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન અંગેની સંસદીય સ્‍થાયી સમિતિએ તેના ડિસેમ્‍બરના અહેવાલમાં ભલામણ કરી હતી કે હવા અને પાણી શુદ્ધિકરણ અને તેમના ઉપભોજ્‍ય ભાગો પર GST ઘટાડવો જોઈએ અથવા નાબૂદ કરવો જોઈએ. સમિતિએ જણાવ્‍યું હતું કે સ્‍વચ્‍છ હવા અને સલામત પીવાનું પાણી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવા બદલ નાગરિકોને દંડ ન કરવો જોઈએ. રસ્‍તોગી ચેમ્‍બર્સના સ્‍થાપક અભિષેક એ. એ.એ જણાવ્‍યું હતું કે GST ૫ ટકા સુધી ઘટાડવો એ એક વ્‍યવહારુ અને નીતિ-સુસંગત પગલું હશે.

તેમણે કહ્યું, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પર ન્‍યાયિક દેખરેખમાં વધારો અને સ્‍વચ્‍છ હવા અને પાણીની આવશ્‍યક જાહેર આરોગ્‍ય જરૂરિયાતો તરીકે વધતી માન્‍યતા સાથે, આ ઉત્‍પાદનોને હવે વૈભવી વસ્‍તુઓ ગણી શકાય નહીં. નીચા GST દર આવશ્‍યક શુદ્ધિકરણ તકનીકોની એક્‍સેસને લોકશાહી બનાવશે અને પરોક્ષ કર નીતિને ટકાઉપણું અને આરોગ્‍ય-ઇક્‍વિટી લક્ષ્યો સાથે સંરેખિત કરશે.

રસ્‍તોગીએ એમ પણ નોંધ્‍યું હતું કે ઊંચા GST દરોને કારણે ઉત્‍પાદકો ઘટકો અને કાચા માલ પર વધારાની ઇનપુટ ટેક્‍સ ક્રેડિટ એકઠી કરવાનું જોખમ લે છે, જે દર માળખાને તર્કસંગત બનાવવાના કેસને વધુ મજબૂત બનાવે છે

(9:54 AM IST)