મુંબઇ તા.૩૦: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્‍ડિયાના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં ATMની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો છે, જ્‍યારે બેંક શાખાઓની સંખ્‍યામાં વધારો થયો છે. ડિજિટલ ચુકવણીને કારણે રોકડ ઉપાડની જરૂરિયાત ઓછી થઈ છે, જેના કારણે બચત ખાતાઓમાં ઝડપી વધારો થયો છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્‍ડિયા (RBI)ના અહેવાલ મુજબ, લોકો ડિજિટલ ચુકવણી તરફ આગળ વધી રહ્યા હોવાથી દેશમાં ATMની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો છે. બેંક શાખાઓનો વિસ્‍તાર ચાલુ હોવા છતાં, ઇ-પેમેન્‍ટ નેટવર્ક્‍સે ગ્રાહકોની રોકડ ઉપાડની જરૂરિયાત ઘટાડી છે.

પ્રેમથી લઈને પ્રમોશન સુધી, ૨૦૨૬ માટે સંપૂર્ણ વાર્તા જાણો હમણાં વાંચો ખાનગી બેંકોએ સૌથી વધુ ATM ઘટાડ્‍યા

રિપોર્ટ મુજબ, ખાનગી બેંકોએ તેમના ATM નેટવર્કને ૭૯,૮૮૪ થી ઘટાડીને ૭૭,૧૧૭ કર્યા. દરમિયાન, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ મુખ્‍યત્‍વે ઓફસાઇટ મશીનો બંધ કરીને તેમના એટીએમ ૧૩૪,૬૯૪ થી ઘટાડીને ૧૩૩,૫૪૪ કર્યા.

તેનાથી વિપરીત, વ્‍હાઇટ લેબલ એટીએમ ઓપરેટરો (નોન-બેંકિગ એન્‍ટિટીઓ દ્વારા સ્‍થાપિત) એ તેમની હાજરીનો વિસ્‍તાર કર્યો, જે ૩૪,૬૦૨ થી વધીને ૩૬,૨૧૬ થયા.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ ગ્રામીણ, અર્ધ-શહેરી, શહેરી અને મહાનગરીય વિસ્‍તારોમાં તેમના એટીએમનું સંતુલિત વિતરણ જાળવી રાખ્‍યું. જો કે, ખાનગી અને વિદેશી બેંકોએ હજુ પણ તેમના એટીએમ મુખ્‍યત્‍વે શહેરી અને મહાનગરીય કેન્‍દ્રોમાં કેન્‍દ્રિત કર્યા.

આ સમયગાળા દરમિયાન, બેંક શાખાઓની સંખ્‍યા ૨.૮ ટકા વધીને આશરે ૧૬૪,૦૦૦ થઈ, જે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો દ્વારા ઝડપી વિસ્‍તરણને કારણે હતી. જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો દ્વારા ખોલવામાં આવેલી નવી શાખાઓમાંથી બે તૃતીયાંશથી વધુ ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્‍તારોમાં હતી, જ્‍યારે ખાનગી બેંકો દ્વારા ખોલવામાં આવેલી નવી શાખાઓમાંથી ફક્‍ત ૩૭.૫ ટકા આ વિસ્‍તારોમાં હતી.

મૂળભૂત બચત બેંક થાપણોમાં વધારો ચાલુ રહ્યો, જે ૨.૬ ટકા વધીને ૭૨૪ મિલિયન ખાતાઓ પર પહોંચી ગયો. આ ખાતાઓમાં થાપણો ૯.૫ ટકા વધીને રૂા.૩.૩ લાખ કરોડ થઈ ગઈ. મોટાભાગના ખાતાઓ બિઝનેસ કોરસપોન્‍ડન્‍ટ્‍સ દ્વારા સંચાલિત થાય છે, જે પાયાના સ્‍તરે બેંકિગ ઍક્‍સેસને વિસ્‍તૃત કરવામાં તેમની ભૂમિકા પર ભાર મૂકે છે.

થાપણ વીમા અંગે, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં ૯૭.૬ ટકા ખાતાઓ વર્તમાન રૂા.૫ લાખ વીમા મર્યાદા દ્વારા આવરી લેવામાં આવ્‍યા હતા. જોકે, વીમાકૃત થાપણોનું પ્રમાણ ગયા વર્ષના ૪૩.૧ ટકાથી થોડું ઘટીને ૪૧.૫ ટકા થયું.

આરબીઆઈએ એટીએમ સંખ્‍યામાં ઘટાડો થવાનું કારણ ચુકવણીના વધતા ડિજિટાઇઝેશનને ગણાવ્‍યું છે, જેના કારણે ગ્રાહકોને એટીએમ દ્વારા વ્‍યવહાર કરવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ છે