નવી દિલ્‍હી, તા.૩૦: ભારતમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્‍ડર અથવા LPG પર સબસિડીની સંપૂર્ણ ગણતરી બદલાવાની છે. અહેવાલો અનુસાર, ગયા મહિને, રાજ્‍યની માલિકીની તેલ કંપનીઓએ યુએસ નિકાસકારો સાથે વાર્ષિક સપ્‍લાય કરાર પર હસ્‍તાક્ષર કર્યા હતા, જેના કારણે સરકાર LPG સબસિડી ફોર્મ્‍યુલામાં ફેરફાર પર વિચાર કરી રહી છે. હાલમાં, સબસિડીની ગણતરી સાઉદી કોન્‍ટ્રાક્‍ટ પ્રાઇસના આધારે કરવામાં આવે છે, જે પﾍમિ એશિયામાંથી LPG સપ્‍લાય માટેનું ધોરણ છે. જો કે, રાજ્‍યની માલિકીની તેલ કંપનીઓ હવે ફોર્મ્‍યુલામાં યુએસ સ્‍ટાન્‍ડર્ડ કિંમત અને ટ્રાન્‍સએટલાન્‍ટિક શિપમેન્‍ટમાં સામેલ લોજિસ્‍ટિક્‍સ ખર્ચનો સમાવેશ કરવાનો આગ્રહ રાખી રહી છે. અમેરિકાથી મળતો LPG ભારત માટે ત્‍યારે જ આર્થિક છે જ્‍યારે સાઉદી CP ની સરખામણીમાં કિંમતમાં ડિસ્‍કાઉન્‍ટ લોજિસ્‍ટિક્‍સ ખર્ચને આવરી લેવા માટે પૂરતો ઊંચો હોય, જે સાઉદી અરેબિયાથી થતા શિપમેન્‍ટ કરતા લગભગ ચાર ગણો વધારે છે.

ગયા મહિને, ઇન્‍ડિયન ઓઇલ કોર્પ., ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પ. લિમિટેડ અને હિન્‍દુસ્‍તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પ. લિમિટેડે ૨૦૨૬ ના કરાર વર્ષ માટે અમેરિકાથી આશરે ૨.૨ મિલિયન મેટ્રિક ટન વાર્ષિક (MMTPA) LPG આયાત કરવા માટે એક વર્ષના કરાર પર હસ્‍તાક્ષર કર્યા. આ ભારતની વાર્ષિક LPG આયાતના આશરે ૧૦% છે. જોકે ભારતીય કંપનીઓએ અગાઉ સ્‍પોટ માર્કેટમાં US LPG ખરીદ્યું છે, આ દેશમાંથી પુરવઠા માટેનો તેમનો પહેલો લાંબા ગાળાનો કરાર છે. સરકાર સરકારી માલિકીની કંપનીઓ દ્વારા ઘરોમાં વેચાતા LPGના ભાવને નિયંત્રિત કરે છે. જ્‍યારે કંપનીઓ બજાર દરથી નીચે વેચીને નુકસાન કરે છે, ત્‍યારે સરકાર તેમને વળતર આપે છે.

ઉપર જણાવ્‍યા મુજબ, અમેરિકાથી આયાત કરાયેલ LPGનો લોજિસ્‍ટિક્‍સ ખર્ચ સાઉદી અરેબિયાથી થતા LPG કરતા ચાર ગણો વધારે હશે. જો ભારત સરકાર સામાન્‍ય જનતાને વર્તમાન સબસિડી પર ગેસ સિલિન્‍ડર પૂરા પાડવા માંગે છે, તો યુએસ સપ્‍લાય પર ડિસ્‍કાઉન્‍ટ મેળવવું ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. જો આવું ન થાય, તો સરકાર આગામી દિવસોમાં સામાન્‍ય જનતાને આપવામાં આવતી સબસિડી ઘટાડી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે સામાન્‍ય જનતા અને ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા લાખો ગ્રાહકો બંને માટે LPG સિલિન્‍ડર વધુ મોંઘા થઈ શકે છે.

IOCL ના ડેટા અનુસાર, રાષ્‍ટ્રીય રાજધાની દિલ્‍હીમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્‍ડરની વર્તમાન કિંમત સબસિડી સાથે રૂ.૮૫૩ છે, જ્‍યારે કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્‍ડરની કિંમત રૂ.૧,૫૮૦.૫૦ છે. ઘરેલુ ગેસ સિલિન્‍ડરની કિંમતમાં છેલ્લો ફેરફાર ૮ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ થયો હતો. તે સમયે, સરકારે કિંમતમાં રૂ.૫૦ નો વધારો કર્યો હતો. બીજી તરફ, હાલમાં, ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ, વપરાશકર્તાઓને રૂ.૩૦૦ ની સબસિડી આપવામાં આવે છે. ૧ ડિસેમ્‍બર, ૨૦૨૫ સુધીમાં, દેશમાં ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓની સંખ્‍યા ૧૦૩.૫ મિલિયન છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં, આ યોજના હેઠળ ૨.૫ મિલિયન લાભાર્થીઓ ઉમેરવામાં આવ્‍યા છે. દેશમાં ન્‍ભ્‍ઞ્‍ વપરાશકર્તાઓની કુલ સંખ્‍યા આશરે ૩૩૦ મિલિયન છે