છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
સતર્કતા જાગૃતિ માટે વોકાથોન 10:53 AM
હવે નવો ડખ્ખો : બે મુસ્લિમ દેશ એકબીજાના લોહી તરસ્યા
મીડલ ઇસ્ટમાં ચોંકાવનારી ઘટના : સાઉદી અરેબિયાએ યમન ઉપર કર્યો બોંબમારો યુએઇથી આવેલા શસ્ત્રો નિશાના ઉપર : હવે સાઉદી - યુએઇ વચ્ચે ટેન્શન વધવાના સંજોગો
નવી દિલ્હી, તા.૩૧: ઇઝરાયલ પછી, યમન હવે બે મુસ્લિમ આરબ દેશો વચ્ચે સંઘર્ષનું ક્ષેત્ર બની રહ્યું છે. પહેલાં, આ વિસ્તાર યમનના હૂથીઓ અથવા અંસારુલ્લાહને કારણે યુદ્ધનું મેદાન હતું, પરંતુ હવે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ વચ્ચે છે. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ સાથી છે, શક્તિશાળી અને શ્રીમંત મુસ્લિમ દેશો બંને પરંતુ તેઓ યમનમાં ફસાયેલા છે.મંગળવારે વહેલી સવારે સાઉદી અરેબિયાએ યમનના બંદર શહેર મુકલ્લા પર બોમ્બમારો કર્યો, અને દાવો કર્યો કે તેણે સંયુક્ત આરબ અમીરાતથી અલગતાવાદી જૂથ માટે હથિયારોના શિપમેન્ટને લક્ષ્ય બનાવ્યું હતું. આ હુમલાથી સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ સમર્થિત સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (STC) વચ્ચે તણાવમાં તીવ્ર વધારો થયો. તેનાથી રિયાધ અને અબુ ધાબી વચ્ચે પહેલાથી જ તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં વધુ તણાવ આવ્યો, જેમણે ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરો સામે યમનના લાંબા યુદ્ધમાં વિવિધ પક્ષોને ટેકો આપ્યો છે.
સાઉદી અરેબિયાએ યમનના દક્ષિણ બંદર શહેર મુકલ્લા પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો. સાઉદીના નેતળત્વ હેઠળના ગઠબંધને દાવો કર્યો હતો કે આ હુમલો સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (STC) માટે નિયત શષાોના શિપમેન્ટને લક્ષ્ય બનાવ્યો હતો, જે UAE તરફી અલગતાવાદી જૂથ છે. મીડિયા અહેવાલો દર્શાવે છે કે શ્ખ્ચ્ના પૂર્વીય બંદર શહેર ફુજૈરાહથી એક જહાજ મુકલ્લા પહોંચ્યું હતું, જેમાં લ્વ્ઘ્ લડવૈયાઓ માટે મોટી માત્રામાં શષાો અને લડાયક વાહનો હતા.
સાઉદી લશ્કરી નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જહાજોની ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ્સ અક્ષમ કરવામાં આવી હતી, જે દર્શાવે છે કે શષાોના શિપમેન્ટ ગુપ્ત રીતે પરિવહન કરવામાં આવી રહ્યા હતા. સાઉદી અરેબિયાએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે યમનમાં અલગતાવાદીઓને UAEનું સમર્થન ખતરનાક છે, અમે તેને સહન કરી શકતા નથી, અને તે સમગ્ર ક્ષેત્રની સુરક્ષા માટે ખતરો ઉભો કરી શકે છે. આ સાઉદી હુમલો યુએઈને યમનથી દૂર રહેવાની સીધી ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, યુએઈ યમનના તે ભાગમાં સતત મજબૂતાઈ મેળવી રહ્યું છે જ્યાં નિર્વાસિત સાઉદી તરફી સરકાર ચાલી રહી છે, જેના નેતળત્વ રાષ્ટ્રપતિ અબ્દરબ્બુહ મન્સૂર હાદી કરી રહ્યા છે, જેઓ યમનના અંસારુલ્લાહ અથવા હુથીઓએ રાજધાની સના સહિત યમનના મોટા ભાગ પર નિયંત્રણ મેળવ્યું ત્યારે સાઉદી અરેબિયા ભાગી ગયા હતા. સાઉદી વિદેશ મંત્રાલયે યુએઈને તેના લશ્કરી સાધનો પાછા ખેંચવા માટે ૨૪ કલાકનો સમય આપ્યો છે. જો આ સમયમર્યાદા ચૂકી જાય, તો સાઉદી અરેબિયા યુએઈ પર હુમલો કરશે કે કેમ તે એક મુખ્ય પ્રશ્ન છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ યમનના સંસાધનો, ખાસ કરીને તેલ અને ખનિજો પર નિયંત્રણ મેળવવા માટેનું યુદ્ધ છે.
તાજેતરના અઠવાડિયામાં, યુએઈ તરફી એસટીસીએ યમનના ઘણા વિસ્તારો પર કબજો જમાવ્યો છે. હદ્રામૌત ગવર્નરેટમાં મુકલ્લા શહેર પણ તાજેતરમાં એસટીસીના નિયંત્રણમાં આવ્યું છે. યમનની કામચલાઉ રાજધાની એડનથી લગભગ ૪૮૦ કિલોમીટર ઉત્તરપૂર્વમાં સ્થિત મુકલ્લા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. દરમિયાન, યમનના હુથી વિરોધી દળોએ સમગ્ર પ્રદેશમાં કટોકટીની સ્થિતિ જાહેર કરી છે. સરહદો, એરપોર્ટ અને બંદરો પર ૭૨ કલાક માટે કડક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં એક આઘાતજનક ઘટના બની છે. મંગળવારે, સાઉદીના નેતળત્વ હેઠળના ગઠબંધને યમનના બંદર શહેર મુકલ્લા પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો. જો કે, આ હુમલાનું લક્ષ્ય ઈરાન સમર્થિત હુતી બળવાખોરો નહોતા, પરંતુ સાઉદી અરેબિયાના નજીકના સાથી, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) દ્વારા મોકલવામાં આવેલા શષાોનું શિપમેન્ટ હતું. આ લશ્કરી કાર્યવાહીએ બંને ખાડી દેશો વચ્ચેના મતભેદોને જાહેરમાં ઉજાગર કર્યા છે અને પ્રદેશમાં નવા યુદ્ધનું જોખમ ઊભું કર્યું છે.
સાઉદી અરેબિયાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે શ્ખ્ચ્ના ફુજૈરાહ બંદરથી બે જહાજો પરવાનગી વિના મુકલ્લા પહોંચ્યા હતા. આ જહાજોએ તેમની ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ બંધ કરી દીધી હતી. રિયાધના જણાવ્યા મુજબ, આ જહાજો દ્વારા સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (STC)ના અલગતાવાદીઓ માટે શષાો અને સશષા વાહનોનો મોટો જથ્થો લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો.
સાઉદી જેટ્સે હુમલા પહેલા નાગરિકોને વિસ્તાર ખાલી કરવાની ચેતવણી આપી હતી અને પછી શષાોનો ભંડાર નાશ કર્યો હતો. ત્યારબાદ તરત જ, સાઉદી સમર્થિત યેમેની પ્રેસિડેન્શિયલ કાઉન્સિલ (PLC) એ UAE સાથેનો તેનો સુરક્ષા કરાર રદ કર્યો અને અમીરાતી દળોને ૨૪ કલાકની અંદર યમન છોડી દેવાનું કડક અલ્ટીમેટમ આપ્યું.
સાઉદી અરેબિયા માટે, અલગતાવાદીઓને સશષા બનાવવું એ લાલ રેખા હતી જે પાર કરવા માટે અસ્વીકાર્ય હતી. તાજેતરના અઠવાડિયામાં, STC એ સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનની સરહદે આવેલા તેલ સમળદ્ધ પ્રાંતો હદ્રામૌત અને માહરાને કબજે કરી લીધા છે. રિયાધ આને તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સીધો ખતરો માને છે. દરમિયાન, UAE ના વિદેશ મંત્રાલયે આ આરોપોને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢયા છે.
અબુ ધાબીએ કહ્યું છે કે જહાજો કોઈ શષાો લઈ જતા ન હતા, પરંતુ યમનમાં તૈનાત UAEના આતંકવાદ વિરોધી દળ દ્વારા ઉપયોગ માટે બનાવાયેલ વાહનો હતા. UAEએ સાઉદી અરેબિયાની સાર્વભૌમત્વનું સંપૂર્ણ સન્માન કર્યું છે અને કહ્યું છે કે તે સાઉદી અરેબિયાને અસ્થિર કરતી કોઈપણ પ્રવળત્તિઓમાં સામેલ નથી. તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને, યુએઈએ જાહેરાત કરી છે કે તે યમનમાંથી તેના બાકીના દળો પાછા ખેંચી લેશે.
આ વિવાદ સાથે ઇઝરાયલનો શું સંબંધ છે? : મધ્ય પૂર્વના નિષ્ણાતો માને છે કે આ તણાવ માત્ર પ્રાદેશિક રાજકારણ દ્વારા જ નહીં પરંતુ વ્યાપક વ્યૂહાત્મક હિતો દ્વારા પણ પ્રેરિત છે. યુએઈએ ૨૦૨૦ માં અબ્રાહમ કરાર હેઠળ ઇઝરાયલ સાથેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવ્યા. એવા અહેવાલો છે કે ઇઝરાયલ લાલ સમુદ્ર અને બાબ અલપ્રમંડેબ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો પર તેની પકડ મજબૂત કરવા માટે દક્ષિણ યમનમાં એક સ્વતંત્ર રાજ્યને માન્યતા આપવાનું વિચારી શકે છે.
સાઉદી અરેબિયા એકીકળત યમન ઇચ્છે છે, જ્યારે યુએઈ દક્ષિણ યમનમાં સ્વતંત્રતા મેળવવા માંગતા જૂથો તરફ વલણ ધરાવે છે. આ અલગ અલગ સ્થિતિઓ હવે મોટા લશ્કરી અને રાજદ્વારી મુકાબલામાં પરિણમી છે.
તણાવના સમાચાર બાદ ગલ્ફ શેરબજાર ઘટયા. રોકાણકારોને ડર છે કે બે મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશો અને સાથી દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા પર અસર પડી શકે છે.
(10:52 AM IST)
