નવી દિલ્હી, તા.૩૧: વર્ષ ૨૦૨૫ હવે ઈતિહાસના પાનામાં વિલીન થવાની તૈયારીમાં છે અને ૨૦૨૬ના વધામણાં થઈ રહ્યા છે, ત્યારે સાહિત્યના ચાહકો માટે આ વર્ષ કેવું રહ્યું? દેશના જાણીતા લેખકો અને વિચારકોએ આ વર્ષે તેમણે વાંચેલા અને તેમના મન પર ઊંડી છાપ છોડનારા પુસ્તકો વિશે રસપ્રદ વિગતો શેર કરી છે.
મૃદુલા ગર્ગ: જીવન જીવવાની કળા અને રાજકીય કટાક્ષ
સાહિત્ય અકાદમી વિજેતા લેખિકા મૃદુલા ગર્ગે જયા જાદવાનીની નવલકથા 'ધેર વોઝ અ સિટી ઇન ધીસ સિટી' અને લીલાધર માંડલોઈની આત્મકથા 'જબ સે આંખો ખુલી હૈ' નો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે માંડલોઈનું પુસ્તક ગરીબી અને વંચિતતા વચ્ચે પણ મનુષ્યની જીવવાની અદમ્ય ઈચ્છાશક્તિને પ્રગટ કરે છે. સાથે જ તેમણે જોન સ્ટેઈનબેકના પુસ્તક 'શોર્ટ રેઈન ઓફ પિપિન ધ ફોર્થ' ને આજના રાજકીય પ્રહસન સાથે જોડીને યુવા પેઢીને તે વાંચવા ભલામણ કરી છે.
રશ્મિ ભારદ્વાજ: પ્રામાણિકતા અને સર્જનનો રોમાંચ
લેખિકા રશ્મિ ભારદ્વાજે અરુંધતી રોયના નવા પુસ્તક 'મધર મેરી કમ્સ ટુ મી' વિશે વાત કરતા કહ્યું કે, પોતાની માતા વિશે લખતી વખતે અરુંધતીએ જે નિર્દય પ્રામાણિકતા અને હિંમત બતાવી છે તે અનુકરણીય છે. આ ઉપરાંત તેમણે ગેબ્રિયલ ગાર્સિયા માર્ક્વેઝની આત્મકથા અને કૃષ્ણ સોબ્તીના લખાણોને લેખક-નાગરિકની જવાબદારી સમજવા માટે શ્રેષ્ઠ ગણાવ્યા છે.
મનોજ કુમાર ઝા: સ્મૃતિ અને માનવતાના દસ્તાવેજ
રાજદ સાંસદ અને વિચારક મનોજ ઝાએ વિનોદ કુમાર શુક્લાની નાદુરસ્ત તબિયત વચ્ચે તેમની કૃતિ 'દીવાર મેં એક ખિડકી રહતી થી' ને ફરી યાદ કરી. તેમણે કહ્યું કે આ નવલકથા સામાન્ય જીવનમાં છુપાયેલી અસાધારણ લાગણીઓની વાર્તા છે. આ ઉપરાંત તેમણે સઈદ અખ્તર મિર્ઝાના પુસ્તક 'અમ્મી' ને માતૃત્વ, નૈતિક ચેતના અને વ્યવહારિક માનવતાનો અદભૂત દસ્તાવેજ ગણાવ્યો હતો.
આ સાહિત્યિક શ્રેણી એવા પુસ્તકોની શોધ કરે છે જે પ્રસિદ્ધિના કોલાહલથી દૂર રહીને વાચકના આત્મા સાથે સંવાદ સાધે છે. લેખકોનું માનવું છે કે પુસ્તકો માત્ર માહિતી નથી આપતા, પરંતુ તે આપણને એક બહેતર માનવી તરીકે વિકસવામાં મદદ કરે છે.