બેંગલુરુ: તા.૦૧: નવા વર્ષની ઉજવણીમાં જ્યારે આખું ભારત ઓનલાઈન ઓર્ડર કરી મિજબાની માણી રહ્યું હતું, ત્યારે તેની પાછળ રાત-દિવસ દોડતા 'ગિગ વર્કર્સ' (ડિલિવરી પાર્ટનર્સ) પોતાના હક માટે લડત આપી રહ્યા હતા. ઝોમેટો, બ્લિંકિટ અને સ્વિગી જેવા પ્લેટફોર્મ્સના હજારો કામદારોએ ૨૫ અને ૩૧ ડિસેમ્બરે કામ કરવાની બગડતી પરિસ્થિતિઓ અને જોખમી '૧૦ મિનિટ ડિલિવરી' મોડલ સામે હડતાળ પાડી વિરોધ પ્રદર્શિત કર્યો હતો.
૧૦ મિનિટની ડિલિવરી રદ કરવાની માંગ
હડતાળ પર ઉતરેલા કામદારોની મુખ્ય માંગણીઓ પૈકીની એક સુપર-ફાસ્ટ ૧૦ મિનિટની ડિલિવરી સિસ્ટમને રદ કરવાની છે. ડિલિવરી બોયઝનું કહેવું છે કે આટલા ઓછા સમયમાં ઓર્ડર પહોંચાડવા માટે તેમણે જીવના જોખમે ટ્રાફિકના નિયમો તોડવા પડે છે, જે અકસ્માતને નોતરે છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ મુદ્દે ગરમાગરમ ચર્ચા ચાલી રહી છે. ઘણા નેટીઝન્સ માને છે કે આ સિસ્ટમ અમાનવીય છે અને તે માત્ર મેડિકલ ઈમરજન્સી પૂરતી જ મર્યાદિત હોવી જોઈએ.
પગાર અને સામાજિક સુરક્ષાનો પ્રશ્ન
કામદારોએ વધુ સારા પગાર, સામાજિક સુરક્ષા અને મજૂર કાયદા હેઠળ રક્ષણ મેળવવા માટે સરકારને હસ્તક્ષેપ કરવા વિનંતી કરી છે. ગિગ વર્કર્સ પર થતા હુમલાઓના વીડિયો વાયરલ થતાં તેમની સલામતી પણ ચિંતાનો વિષય બની છે. જોકે, હડતાળની અસર નવા વર્ષની પૂર્વસંધ્યાએ મર્યાદિત રહી હતી, કારણ કે પ્લેટફોર્મ્સે ડિલિવરી પાર્ટનર્સને આકર્ષવા માટે ભારે પ્રોત્સાહનોની જાહેરાત કરી હતી.
પ્લેટફોર્મ્સની 'ઓફર' ની રાજનીતિ
સમાચાર એજન્સીઓના અહેવાલ મુજબ, ઝોમેટોએ ૩૧ ડિસેમ્બરના પીક અવર્સ (સાંજે ૬ થી મધ્યરાત્રિ) દરમિયાન ડિલિવરી પાર્ટનર્સને પ્રતિ ઓર્ડર ૧૨૦ થી ૧૫૦ રૂપિયા સુધીની ચુકવણી ઓફર કરી હતી. પ્લેટફોર્મે તે દિવસે ૩,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની કમાણીનું વચન પણ આપ્યું હતું. બીજી તરફ, સ્વિગીએ પણ પ્રોત્સાહનોમાં વધારો કરીને ૩૧ ડિસેમ્બર અને ૧ જાન્યુઆરી વચ્ચે ડિલિવરી કામદારોને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરવાની તક આપી હડતાળની અસરને કાબૂમાં લેવા પ્રયાસ કર્યો હતો.
સરકારી દખલની જરૂરિયાત
આ હડતાળ એવા સમયે આવી છે જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર ચાર નવા શ્રમ સંહિતા (Labour Codes) માટેના ડ્રાફ્ટ નિયમો તૈયાર કરી રહી છે. કામદારો ઈચ્છે છે કે સરકાર ગિગ ઇકોનોમી માટે મજબૂત સામાજિક સુરક્ષા માળખું બનાવે અને પ્લેટફોર્મ્સનું કડક નિયમન કરે જેથી કામદારોનું શોષણ અટકે.