રિયાધ:સાઉદી અરેબિયા અત્યારે પરિવર્તનના પવન વચ્ચે એક એવા વળાંક પર ઉભું છે જ્યાં ધર્મ અને વહીવટ વચ્ચેની રેખા વધુ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી રહી છે. સાઉદી કેબિનેટે 'જાહેર સ્થળોના નામકરણ' માટે જે નવા શરિયા આધારિત નિયમોને મંજૂરી આપી છે, તેણે સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચા જગાવી છે. 'ઉમ્મ અલ-કુરા' ગેઝેટમાં પ્રકાશિત આ નિયમો આગામી ૧૨૦ દિવસમાં દેશભરમાં અમલી બનશે. હવેથી સાઉદીમાં કોઈપણ રસ્તો, ઈમારત કે ચોકનું નામ મનસ્વી રીતે રાખી શકાશે નહીં. આ પગલાને સાઉદી સરકાર તેની સાંસ્કૃતિક ઓળખ મજબૂત કરવા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટેનો એક મોટો વહીવટી સુધારો ગણાવી રહી છે.

નવા નિયમોમાં સૌથી ચોંકાવનારો ફેરફાર 'અલ્લાહ' ના પવિત્ર નામોના ઉપયોગ અંગે છે. સામાન્ય રીતે ઈસ્લામમાં અલ્લાહના ૯૯ નામો છે, પરંતુ સાઉદી સરકારે જાહેર સ્થળો માટે તેમાંથી માત્ર સાત નામોને જ મંજૂરી આપી છે: અલ-સલામ, અલ-અદલ, અલ-અવ્વલ, અલ-નૂર, અલ-હક્ક, અલ-શાહિદ અને અલ-મલિક. આ સિવાયના દૈવી નામોનો ઉપયોગ કરવા પર હવે કડક મનાઈ છે. સરકારનું માનવું છે કે આનાથી ધાર્મિક શિષ્ટાચાર જળવાશે અને પવિત્ર નામોનો બિનજરૂરી દુરુપયોગ અટકશે. આ નિર્ણય સાઉદીને વધુ સંગઠિત અને આધુનિક દેશ બનાવવાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોવાનું દેખાય છે.

જો કોઈ જાહેર સ્થળનું નામ કોઈ હસ્તી કે વ્યક્તિના નામ પર રાખવાની માંગ કરવામાં આવશે, તો પ્રક્રિયા લોખંડી કડક હશે. જે-તે વ્યક્તિની પ્રામાણિકતા, ગુનાહિત ઈતિહાસ, સુરક્ષા પૃષ્ઠભૂમિ અને સમાજમાં તેના યોગદાનની તપાસ હવે ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવશે. સંપૂર્ણ સુરક્ષા તપાસ વિના કોઈપણ વ્યક્તિના નામને મંજૂરી મળશે નહીં. નગરપાલિકા અને ગૃહ મંત્રાલય હવે નામોની ચોક્કસ શ્રેણીઓ નક્કી કરશે અને દરેક નામ માટે ડિજિટલ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવામાં આવશે. આ ડેટાબેઝને વાર્ષિક ધોરણે અપડેટ કરીને કેન્દ્રીય ઓથોરિટીને સુપરત કરવાનો રહેશે, જે વહીવટમાં પારદર્શિતા લાવશે.

આ કાયદાની સાથે સાઉદીમાં રસ્તાઓ અને આંતરછેદોના તમામ જૂના નિયમો રદ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આધુનિકીકરણની આ દોડમાં સાઉદી અરેબિયા પોતાની ધાર્મિક મર્યાદાઓ સાથે સમાધાન કરવા નથી માંગતું, પણ સાથે જ એક એવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવા માંગે છે જે વિશ્વના અન્ય વિકસિત દેશોની સમકક્ષ હોય. ૧૨૦ દિવસની મુદત પૂરી થતા જ સાઉદીના શહેરોમાં અનેક જૂના નામો બદલાઈ શકે છે અથવા હટાવી લેવામાં આવી શકે છે. આ પરિવર્તન સાઉદી અરેબિયાને તેની 'વિઝન ૨૦૩૦' યોજના તરફ વધુ એક ડગલું નજીક લઈ જશે કે કેમ, તે હવે સમય જ કહેશે.