એડિસ અબાબા:કલ્પના કરો કે તમે વિમાનમાં બેસીને એક એવા દેશમાં પહોંચો જ્યાં જતી વખતે તમે તમારી જિંદગીના ૭ વર્ષ પાછળ જતા રહો! આ કોઈ હોલીવુડ ફિલ્મની પટકથા નથી, પણ આફ્રિકાના દેશ ઈથોપિયાની વાસ્તવિકતા છે. જ્યારે આજે આખું વિશ્વ વર્ષ ૨૦૨૬ના કેલેન્ડર મુજબ ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે ઈથોપિયામાં હજુ પણ ૨૦૧૮નું વર્ષ ચાલે છે. આ દેશ ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરને બદલે પોતાના પ્રાચીન 'ગી'ઝ' કેલેન્ડરને વળગી રહ્યો છે. ભારતથી ઈથોપિયા જતી વ્યક્તિ માટે આ એક જીવંત 'ટાઈમ ટ્રાવેલ' સમાન અનુભવ છે, જ્યાં ઘડિયાળના કાંટા અને કેલેન્ડરના પાના બંને તમને ભૂતકાળમાં લઈ જાય છે.

આ અનોખા સમય તફાવત પાછળનું કારણ ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક છે. ઈથોપિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચ અને કેથોલિક ચર્ચ વચ્ચે પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તના જન્મના વર્ષને લઈને સદીઓ જૂનો મતભેદ છે. કેથોલિક ચર્ચે ઈ.સ. ૫૦૦માં ગણતરીમાં ફેરફાર કરીને નવું કેલેન્ડર અપનાવ્યું હતું, પરંતુ ઈથોપિયાએ પોતાની જૂની પરંપરા જાળવી રાખી. તેમના મતે ઈસુનો જન્મ ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરની ગણતરી કરતા ૭ વર્ષ મોડો થયો હતો. આ મક્કમતાને કારણે જ આજે જ્યારે દુનિયા આધુનિકતાની દોડમાં ૨૦૨૬માં પહોંચી છે, ત્યારે ઈથોપિયાના ૧૩ કરોડથી વધુ લોકો હજુ પણ ૨૦૧૮ના સુખ-દુઃખમાં વ્યસ્ત છે.

[Image showing a traditional Ethiopian calendar with 13 months and a comparison with the Gregorian calendar year]

ઈથોપિયાનું કેલેન્ડર માત્ર વર્ષમાં જ નહીં, પણ મહિનાઓમાં પણ અદભૂત છે. અહીં વર્ષ ૧૨ નહીં પણ ૧૩ મહિનાનું હોય છે! દરેક મહિનામાં ૩૦ દિવસ હોય છે, અને વર્ષના અંતે જે દિવસો વધે છે તેના માટે પાંચ કે છ દિવસનો ૧૩મો મહિનો 'પેગુમે' ઉમેરવામાં આવે છે. આથી જ ઈથોપિયાના પ્રવાસન વિભાગનું સ્લોગન છે - "ઈથોપિયા: જ્યાં ૧૩ મહિના સૂર્યપ્રકાશ રહે છે." એટલું જ નહીં, અહીં નવું વર્ષ પણ ૧ જાન્યુઆરીએ નહીં પણ ૧૧ અથવા ૧૨ સપ્ટેમ્બરે ઉજવાય છે, જેને સ્થાનિકો 'એન્કુટાટાશ' તરીકે ઓળખે છે. આ દિવસે આખું ઈથોપિયા પીળા ફૂલો અને પરંપરાગત નૃત્યોથી ઝૂમી ઉઠે છે.

સમયની આ કરામત માત્ર કેલેન્ડર પૂરતી મર્યાદિત નથી, અહીં ઘડિયાળ જોવાની પદ્ધતિ પણ દુનિયાથી ઉંધી છે. ઈથોપિયામાં દિવસની શરૂઆત સૂર્યોદય સાથે થાય છે. જ્યારે આપણી ઘડિયાળમાં સવારના ૬ વાગ્યા હોય, ત્યારે ઈથોપિયનો માટે તે દિવસનો શૂન્ય કલાક (૧૨ વાગ્યા) હોય છે. આ દેશમાં સમય, પરંપરા અને સંસ્કૃતિનો એવો સંગમ છે જે પ્રવાસીઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દે છે. ૧૩૭ મિલિયનની વસ્તી ધરાવતો આ દેશ પોતાની ધાર્મિક વિવિધતા અને અનોખી કાલગણના સાથે આજે પણ વિશ્વ માટે એક જીવંત રહસ્ય બનીને ઊભો છે.