વોશિંગ્ટન : ગઈકાલે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જે રીતે વેનેઝુએલા પર સૈન્ય હુમલાની જાહેરાત કરી, તેણે વિશ્વભરમાં ૨૦૦૩ના ઇરાક યુદ્ધની યાદ તાજી કરી દીધી છે. ટ્રમ્પે નિકોલસ માદુરોની ધરપકડને 'નાર્કો-આતંકવાદ' સામેનો વિજય ગણાવ્યો છે, પરંતુ વૈશ્વિક વિશ્લેષકો તેને અમેરિકાની જૂની અને જોખમી 'શાસન પરિવર્તન' (ની નીતિ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. જે રીતે જ્યોર્જ ડબલ્યુ. બુશે ઈરાકમાં 'સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રો'  ના નામે એન્ટ્રી કરી હતી અને અંતે અમેરિકાએ ટ્રિલિયન ડોલર ગુમાવ્યા હતા, કંઈક એવો જ અણસાર હવે દક્ષિણ અમેરિકાના આ દેશમાં જોવા મળી રહ્યો છે. ટ્રમ્પનું 'ટ્રુથ આઉટ' પરનું નિવેદન કે 'અમેરિકા અસ્થાયી રૂપે વેનેઝુએલાનું શાસન સંભાળશે', એ સંકેત આપે છે કે અમેરિકા ફરી એકવાર અન્ય દેશના આંતરિક મામલામાં ઊંડે સુધી ખૂંપી રહ્યું છે.

આ કાર્યવાહી પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભલે લોકશાહીની સ્થાપના હોવાનું કહેવાય, પરંતુ અસલી નિશાન વેનેઝુએલાનો અઢળક તેલનો ભંડાર હોવાનું સ્પષ્ટ દેખાય છે. ટ્રમ્પે પોતે જ સ્વીકાર્યું છે કે PDVSA (રાજ્યની તેલ કંપની) ની સુવિધાઓ સુરક્ષિત છે અને તેઓ તેલના ભંડારને 'યોગ્ય હાથમાં' પરત કરવા માંગે છે. જોકે, ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે ઇરાક અને લિબિયામાં તેલ હોવા છતાં, અમેરિકી હસ્તક્ષેપ પછી ત્યાં ક્યારેય કાયમી શાંતિ સ્થપાઈ નથી. માદુરોને હટાવ્યા પછી વેનેઝુએલામાં સર્જાનાર સત્તાનો શૂન્યાવકા સ્થાનિક ગેરિલા જૂથો અને આતંકવાદી સંગઠનો માટે મોકળું મેદાન પૂરું પાડી શકે છે, જેના કારણે અમેરિકાએ દાયકાઓ સુધી ત્યાં રોકાવું પડી શકે છે.

સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે શું ટ્રમ્પ પાસે આ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવા માટેની કોઈ 'એક્ઝિટ સ્ટ્રેટેજી' છે? અફઘાનિસ્તાનમાં ૨૦ વર્ષના યુદ્ધ પછી ૨૦૨૧માં જે રીતે અમેરિકાએ શરમજનક રીતે પીછેહઠ કરવી પડી હતી, તે જોતા નિષ્ણાતો માને છે કે વેનેઝુએલાના જંગલો અને પહાડોમાં અમેરિકી સૈનિકો લાંબા સમય સુધી ટકી શકશે નહીં. "અમેરિકા ફર્સ્ટ" નો નારો આપનાર ટ્રમ્પ જો રાષ્ટ્ર નિર્માણના ચક્કરમાં પડશે, તો અમેરિકાના અર્થતંત્ર પર ફરી મોટું ભારણ આવશે. લેટિન અમેરિકામાં વધતો જતો અમેરિકા વિરોધી રોષ અને રશિયા-ચીન જેવા દેશોનો સંભવિત હસ્તક્ષેપ આ લડાઈને ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવી ગંભીર સ્થિતિમાં ફેરવી શકે છે.