વોશિંગ્ટન: તા.૦૫ : અવકાશ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં માનવજાત ફરી એકવાર ઈતિહાસ રચવા જઈ રહી છે. નાસા (NASA) તેના મહત્વાકાંક્ષી આર્ટેમિસ-II (Artemis II) મિશન હેઠળ ચાર અવકાશયાત્રીઓને ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં મોકલવા માટે સજ્જ છે. ૧૯૭૨માં એપોલો-૧૭ મિશન બાદ આ પ્રથમ વખત બનશે જ્યારે કોઈ માનવી પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષા છોડીને આટલા ઊંડા અવકાશમાં જશે. આ મિશનમાં પહેલીવાર એક મહિલા, એક અશ્વેત વ્યક્તિ અને એક બિન-અમેરિકન (કેનેડિયન) અવકાશયાત્રી સામેલ થઈને નવો કિર્તીમાન સ્થાપિત કરશે.

શું અવકાશયાત્રીઓ ચંદ્રની સપાટી પર પગ મૂકશે?

ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન છે કે શું આ ચાર સભ્યો ચંદ્ર પર ઉતરશે? જવાબ છે - ના.

આર્ટેમિસ-II એ એક 'ફ્લાયબાય' (Flyby) મિશન છે. તેનો અર્થ એ છે કે ઓરિઅન અવકાશયાન ચંદ્રની આસપાસ એક લૂપ બનાવીને હજારો કિલોમીટર દૂરથી પસાર થશે અને ત્યારબાદ સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી પર પાછું ફરશે. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ અવકાશયાનની જીવન રક્ષક પ્રણાલી (Life Support System) અને સંદેશાવ્યવહારનું માનવીઓ સાથે પરીક્ષણ કરવાનો છે. ચંદ્ર પર ઉતરાણ માટે નાસાએ આર્ટેમિસ-III મિશન રિઝર્વ રાખ્યું છે, જેમાં સ્પેસએક્સના લેન્ડરનો ઉપયોગ કરીને ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઉતરાણ કરવામાં આવશે.

કોણ છે આ ચાર 'સુપરહીરો'?

આ મિશન માટે પસંદ કરાયેલા ક્રૂમાં અનુભવી પાયલોટ અને અવકાશયાત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે:

· રીડ વાઈઝમેન (કમાન્ડર): નાસાના અનુભવી અવકાશયાત્રી.

· વિક્ટર ગ્લોવર (પાયલોટ): ચંદ્ર મિશન પર જનારા પ્રથમ અશ્વેત વ્યક્તિ.

· ક્રિસ્ટીના કોચ (મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ): ચંદ્રની સફર કરનારી પ્રથમ મહિલા.

· જેરેમી હેન્સન (મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ): કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સીના પ્રથમ અવકાશયાત્રી જે ચંદ્ર સુધી પહોંચશે.

મંગળ મિશન માટેનો આ પ્રથમ પડાવ

૧૦ દિવસનું આ મિશન ભવિષ્યના મંગળ મિશન (Mars Mission) માટે પાયાના પથ્થર સમાન છે. ચંદ્રની આસપાસના જોખમી કિરણોત્સર્ગ (Radiation) વાતાવરણમાં માનવી કેટલો સુરક્ષિત રહી શકે છે, તેનો ડેટા આ મિશન દ્વારા પ્રાપ્ત થશે. વધુમાં, ચીન જે રીતે પોતાની ચંદ્ર યોજનાઓ પર કામ કરી રહ્યું છે, તે જોતા અમેરિકા માટે આ મિશન રાજદ્વારી રીતે પણ અત્યંત મહત્વનું છે.

જો આ મિશન સફળ રહેશે, તો તે સાબિત કરી દેશે કે ૨૧મી સદીમાં ચંદ્ર પર માનવીનું કાયમી વસવાટ હવે માત્ર કલ્પના નહીં પણ વાસ્તવિકતા બનવા જઈ રહી છે.