લંડન, તા. 06 : માનવજાતનો ઉદ્ભવ ક્યારે થયો અને આપણે ક્યારથી ચાર પગને બદલે બે પગ પર સીધા ચાલતા થયા? આ એક એવો પ્રશ્ન છે જેનો જવાબ મેળવવા વિજ્ઞાનીઓ દાયકાઓથી મથી રહ્યા છે. તાજેતરમાં થયેલા એક અત્યંત મહત્વના સંશોધન મુજબ, આ સવાલનો જવાબ આપણે અત્યાર સુધી જે વિચારતા હતા તેના કરતા પણ 70 લાખ વર્ષ જૂનો હોઈ શકે છે. 'સાહેલન્થ્રોપસ ત્ચાડેન્સિસ' નામની એક પ્રાચીન પ્રજાતિ હવે માનવજાતના સૌથી પહેલા સીધા ચાલનારા પૂર્વજ તરીકે ઉભરી રહી છે.

હાડકાંમાં છુપાયેલા 70 લાખ વર્ષ જૂના રહસ્યો

વર્ષ 2001 માં ચાડના જુરાબ રણમાંથી આ પ્રજાતિના અવશેષો મળી આવ્યા હતા, જેને 'ટૌમાઈ' નામ આપવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે માત્ર ખોપરી મળી હતી, પરંતુ હવે આધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી તેના જાંઘના હાડકાં (Femur) અને અંગોનું ઊંડું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોને તેમાં 'ફેમોરલ ટ્યુબરકલ' નામની સંરચના મળી છે, જે માત્ર સીધા ચાલતા સજીવોમાં જ જોવા મળે છે. આ અસ્થિબંધન આપણા ધડને ચાલતી વખતે પાછળ નમતું અટકાવે છે, જે સાબિત કરે છે કે આ વાંદરો જેવી પ્રજાતિ જમીન પર બે પગે ચાલવા સક્ષમ હતી.

બે દુનિયા વચ્ચેનું અનોખું જોડાણ

રસપ્રદ વાત એ છે કે, સાહેલન્થ્રોપસ સંપૂર્ણપણે આધુનિક માનવ જેવો નહોતો. તેનું મગજ ચિમ્પાન્ઝી જેટલું નાનું હતું અને તે ખોરાક કે સુરક્ષા માટે ઝાડ પર પણ ચઢી શકતો હતો. પરંતુ જ્યારે તે જમીન પર આવતો, ત્યારે તે સીધો ચાલી શકતો હતો. વિજ્ઞાનીઓ તેને 'સંક્રમણકાલીન પ્રજાતિ' માની રહ્યા છે – એટલે કે એક એવું પ્રાણી જે વાંદરામાંથી માણસ બનવાની પ્રક્રિયામાં હતું.

ઉત્ક્રાંતિની નવી વ્યાખ્યા

આ સંશોધન 'સાયન્સ એડવાન્સિસ' જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું છે. જો આ દાવો સંપૂર્ણપણે સ્વીકારવામાં આવે, તો તેનો અર્થ એ થાય કે મનુષ્યોએ ચિમ્પાન્ઝીના વંશથી અલગ થયાના તુરંત બાદ જ સીધા ચાલવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. જોકે, વિજ્ઞાન જગતમાં હજુ પણ આ મુદ્દે ચર્ચાઓ ગરમ છે, કારણ કે કેટલાક નિષ્ણાતો હજુ પણ માને છે કે આ પુરાવા પૂરતા નથી. છતાં, જે રીતે એનાટોમિકલ (શરીરરચના) પુરાવાઓ સામે આવી રહ્યા છે, તે જોતા આપણી 'સીધી યાત્રા'ની શરૂઆત અગાઉના અંદાજો કરતા લાખો વર્ષ વહેલી થઈ હોવાનું જણાય છે.