વોશિંગ્‍ટન,તા.૦૮: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે ઘણા દેશો સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્‍યું છે. વેનેઝુએલા સામે લશ્‍કરી કાર્યવાહી કર્યા પછી, ટ્રમ્‍પ હવે ભારત, બ્રાઝિલ અને ચીન પર ફરીથી ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્ર બંને દેશો પર ૫૦૦ ટકા ટેરિફ લાદવાની યોજના ધરાવે છે.ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્રે એક બિલને મંજૂરી આપી છે જેના હેઠળ ભારત, બ્રાઝિલ અને ચીન પર ૫૦૦ ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવશે. પરિણામે, ત્રણેય દેશોએ અમેરિકન નિકાસ પર વધારાનો ૫૦૦ ટકા ટેક્‍સ ચૂકવવો પડશે. હાલમાં, અમેરિકાએ ભારત પર ૫૦ ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે.

રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદીને લઈને ભારત અને ચીન પર અમેરિકા પોતાની પકડ વધુ આક્રમક કરી શકે છે. રિપબ્‍લિકન સેનેટર લિન્‍ડસે ગ્રેહામે દાવો કર્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે એક દ્વિપક્ષીય બિલને મંજૂરી આપી છે જે રશિયા પાસેથી તેલ અને યુરેનિયમ ખરીદનારા દેશોને દંડ કરશે.

આગામી દિવસોમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચેના સંબંધો વધુ તણાવપૂર્ણ બની શકે છે. અમેરિકા સંસદમાં એક બિલ રજૂ કરવાની તૈયારીમાં છે જે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાને ભારત માટે મોંઘુ બનાવશે. જો આ બિલ પસાર થાય છે, તો ભારત પર ૫૦૦ ટકા ટેરિફ લાદી શકે છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે અમેરિકા દ્વારા આ પગલું લેવામાં આવી રહ્યું છે.

આ બિલ રિપબ્‍લિકન સેનેટર લિન્‍ડસે ગ્રેહામ અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર રિચાર્ડ બ્‍લુમેન્‍થલ દ્વારા પ્રાયોજિત છે. ગ્રેહામના મતે, આનાથી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પને ભારત, ચીન અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો પર રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવા માટે ભારે દબાણ લાવવાની શક્‍તિ મળશે. ગ્રેહામે કહ્યું કે યુક્રેન શાંતિ માટે છૂટછાટો આપી રહ્યું છે, પરંતુ પુતિન ફક્‍ત હોઠ પર બોલી રહ્યા છે. આ બિલ એવા દેશોને સજા કરવામાં મદદ કરશે જે સસ્‍તા રશિયન તેલ ખરીદીને પુતિનના યુદ્ધ મશીનને બળ આપી રહ્યા છે.

જોકે, સેનેટ અને ગૃહ નેતૃત્‍વએ અગાઉ આ બિલ પર મતદાન મુલતવી રાખ્‍યું છે. આનું કારણ એ હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પે સંકેત આપ્‍યો હતો કે તેઓ ભારતમાંથી સીધા આયાત કરાયેલા માલ પર ટેરિફ લાદવાનું વધુ અસરકારક માને છે. ભારત રશિયાથી તેલનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે, ત્‍યારબાદ ચીન આવે છે.

નોંધનીય છે કે ગયા વર્ષે ટ્રમ્‍પે ભારત પર ૨૫% પારસ્‍પરિક ટેરિફ લાદ્યો હતો, સાથે જ રશિયન તેલ ખરીદવા પર વધારાના ૨૫% દંડ પણ લાદ્યો હતો. આનાથી કેટલાક ભારતીય ઉત્‍પાદનો પર કુલ ટેરિફ ૫૦% થયો હતો, જેના કારણે નવી દિલ્‍હી અને વોશિગ્‍ટન વચ્‍ચેના સંબંધોમાં તણાવ આવ્‍યો હતો. ચીન સાથે અમેરિકાના વેપાર સંબંધો પણ બગડ્‍યા છે. અમેરિકાએ ચીની માલ પર ૧૪૫% સુધી ટેરિફ લાદ્યો હતો, જેનો જવાબ ચીને અમેરિકન ઉત્‍પાદનો પર ૧૨૫% ટેરિફ લાદીને આપ્‍યો હતો. હવે, નવા પ્રતિબંધ બિલથી આ સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બની શકે છે.

અમેરિકામાં રશિયા વિરુદ્ધ નવા અને કડક પ્રતિબંધ કાયદાની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. રશિયા પ્રતિબંધ કાયદો ૨૦૨૫ નામનું આ દ્વિપક્ષીય બિલ, યુક્રેન પરના તેના આક્રમણ માટે રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવાનો હેતુ ધરાવે છે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ સાથેની મુલાકાત બાદ રિપબ્‍લિકન સેનેટર લિન્‍ડસે ગ્રેહામ અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર રિચાર્ડ બ્‍લુમેન્‍થલ દ્વારા સંયુક્‍ત રીતે તેનો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં આવ્‍યો હતો અને તેને વ્‍હાઇટ હાઉસ તરફથી મંજૂરી મળી ગઈ છે.

બિલની સૌથી કડક જોગવાઈઓ હેઠળ, રશિયા પાસેથી તેલ, ગેસ, યુરેનિયમ અથવા અન્‍ય ઉર્જા ઉત્‍પાદનો ખરીદતા દેશોની યુએસ આયાત પર ૫૦૦ ટકા સુધીના ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે. સેનેટર ગ્રેહામ માને છે કે આનાથી રશિયાના યુદ્ધ અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડશે.

આ પરિસ્‍થિતિમાં ભારત ખાસ મહત્‍વનું છે કારણ કે, યુક્રેન યુદ્ધ પછી, ભારતે રશિયા પાસેથી સસ્‍તા ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીને તેની ઉર્જા ક્ષેત્રની જરૂરિયાતો પૂરી કરી હતી. જો કે, જો આ નવું બિલ લાગુ કરવામાં આવે છે, તો ભારતને યુએસ ટેરિફનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જે ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો પર નકારાત્‍મક અસર કરે તેવી શક્‍યતા છે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે એવો પણ સંકેત આપ્‍યો છે કે જો ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખશે તો યુએસ ટેરિફ વધારી શકે છે.

વિશ્‍લેષકો કહે છે કે આ પગલું રશિયાને આર્થિક રીતે નબળું પાડશે, પરંતુ તેનાથી વૈશ્વિક ઉર્જા ક્ષેત્રમાં અસ્‍થિરતા અને મિત્ર દેશો વચ્‍ચે તણાવ પણ વધી શકે છે. યુએસ સેનેટ હવે આવતા અઠવાડિયે આ બિલ પર મતદાન કરવાનું છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો માર્ગ નક્કી કરશે.