નવી દિલ્હી : આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વૈશ્વિક નકશા પર ભારત હવે માત્ર એક ગ્રાહક નહીં પણ એક નેતા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ગુરુવારે નવી દિલ્હીમાં દેશના અગ્રણી AI સ્ટાર્ટ-અપ્સ સાથેની 'રાઉન્ડ ટેબલ' મીટિંગમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્પષ્ટ વિઝન રજૂ કર્યું હતું. તેમણે હિમાયત કરી હતી કે ભારતના AI મોડેલ્સ માત્ર ટેકનિકલ રીતે સક્ષમ જ નહીં, પરંતુ તે આપણી સ્થાનિક સામગ્રી અને પ્રાદેશિક ભાષાઓને પણ વિશ્વ ફલક પર પ્રોત્સાહન આપનારા હોવા જોઈએ.

ભારતનું વિશિષ્ટ AI મોડેલ: નૈતિક અને સુરક્ષિત

વડાપ્રધાને ભાર મૂક્યો હતો કે ભારતીય AI મોડેલ્સ 'નૈતિક, નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક' હોવા જોઈએ. ડેટા ગોપનીયતા (Data Privacy) ના સિદ્ધાંતો સાથે કોઈ બાંધછોડ કર્યા વિના, વિશ્વનો વિશ્વાસ જીતવો એ ભારતની સૌથી મોટી શક્તિ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, "આપણે દુનિયાને એવું AI મોડેલ આપવું જોઈએ જે સસ્તું હોય, સમાવિષ્ટ હોય અને 'મેડ ઇન ઇન્ડિયા' ની ભાવના સાથે કરકસરયુક્ત નવીનતાનું ઉદાહરણ હોય."

સમિટ પહેલાની તૈયારીઓ:

આ બેઠક આગામી ફેબ્રુઆરીમાં ભારતમાં યોજાનારી 'AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026' ના પૂર્વાભ્યાસ સમાન હતી. આ બેઠકમાં ભાગ લેનારા 12 સ્ટાર્ટ-અપ્સે 'AI for ALL: Global Impact Challenge' માટે ક્વોલિફાય કર્યું છે. આ કંપનીઓ નીચે મુજબના અદ્યતન ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે:

· બહુભાષી મોડેલ્સ: ભારતીય ભાષાઓમાં સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ અને ટ્રાન્સલેશન.

· હેલ્થકેર: તબીબી સંશોધન અને સચોટ નિદાન માટે AI નો ઉપયોગ.

· ક્રિએટિવિટી: ઇ-કોમર્સ અને માર્કેટિંગ માટે 3D સામગ્રી અને વિડિયો જનરેશન.

· ડેટા એનાલિટિક્સ: ઉદ્યોગોમાં ઝડપી નિર્ણય લેવા માટે એડવાન્સ વિશ્લેષણ.

ગુરુત્વાકર્ષણનું કેન્દ્ર હવે ભારત:

બેઠકમાં હાજર રહેલા 'અવતાર', 'ભારતજેન', 'સર્વમ' અને 'ટેક મહિન્દ્રા' જેવી કંપનીઓના વડાઓએ સ્વીકાર્યું હતું કે હવે AI નવીનતાનું કેન્દ્ર ભારત તરફ વળી રહ્યું છે. વડાપ્રધાને સ્ટાર્ટ-અપ ઉદ્યોગસાહસિકોને 'ભારતના ભવિષ્યના સહ-શિલ્પી' ગણાવ્યા હતા અને ખાતરી આપી હતી કે સરકાર તેમની દરેક પહેલને પૂર્ણ સમર્થન આપશે. આ બેઠકમાં કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ અને જિતિન પ્રસાદ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.