ભારતને ટેરિફમાં રાહત મળવાના એંધાણ
ભારતે રૂસ પાસેથી ક્રુડ ખરીદવું નહિ પડે : અમેરિકાએ ભારતને વેનેઝુએલાનું ક્રુડ આપવા ઓફર કરી ભારત - અમેરિકા વેનેઝુએલા ક્રુડ મામલે સંમત થાય તેવી શકયતા : ટ્રમ્પ ૫૦૦ ટકા ટેરિફ નહિ ઝીંકે : ઘીના ઠામમાં ઘી પડી જશે
નવી દિલ્હી, તા.૧૦: અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર ૫૦% ટેરિફ લાદ્યો છે અને હવે તેને વધારીને ૫૦૦% કરવાની ધમકી આપી રહ્યું છે. આનું કારણ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી છે. ભારત હાલમાં રશિયા પાસેથી સૌથી વધુ તેલ ખરીદે છે. જોકે, છેલ્લા છ મહિનામાં ભારતે રશિયા પાસેથી તેની તેલ ખરીદી ઘટાડી છે. જાન્યુઆરીમાં તે ચાર વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું હોવાનો અંદાજ છે. જોકે, અમેરિકા આનાથી ખુશ નથી. તાજેતરમાં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક બિલને મંજૂરી આપી હતી જેમાં રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર ૫૦૦% સુધીનો ટેરિફ લાદવામાં આવશે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે બાબતો સુધરતી હોય તેવું લાગે છે. અમેરિકાએ ભારતને વેનેઝુએલાના તેલનો પુરવઠો પૂરો પાડવાની ઓફર કરી છે.
વ્હાઇટ હાઉસના એક વરિષ્ઠ અધિકારી કહે છે કે અમેરિકા ભારત અને ચીનને નવા નિયંત્રિત માળખા હેઠળ વેનેઝુએલા પાસેથી ક્રૂડ તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવા તૈયાર છે. જોકે, આ માળખું અમેરિકાના નિયંત્રણ હેઠળ રહેશે. અમેરિકા વેનેઝુએલામાં સંગ્રહિત ૩ કરોડથી ૫ કરોડ બેરલ તેલ વેચવાની યોજના ધરાવે છે. વેનેઝુએલામાં વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર છે, અને ભારતીય રિફાઇનરીઓ આ તેલનું પ્રક્રિયા કરવા સક્ષમ છે. જો ભારત વેનેઝુએલા અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરે, તો અમેરિકા ટેરિફ ઘટાડીને ૨૫% કરી શકે છે.
ભારતીય કંપનીઓ તૈયારઃ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કહે છે કે તે વેનેઝુએલાનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ આ ત્યારે જ થશે જો અમેરિકાની બહારની કંપનીઓને આ તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. રિલાયન્સ જામનગરમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું રિફાઇનિંગ કોમ્પ્લેક્સ ચલાવે છે. કંપની કહે છે કે તે કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિયમો પર સ્પષ્ટતાની રાહ જોઈ રહી છે. રોઇટર્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કંપની યુએસ અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરી રહી છે.
કંપનીના સૂત્રોએ એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતની સરકારી તેલ કંપનીઓ, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પ. અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પ. પણ વેનેઝુએલાનું તેલ ખરીદવા માટે તૈયાર છે. રિલાયન્સે ગયા વર્ષે માર્ચમાં વેનેઝુએલાનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું બંધ કર્યું હતું. રિલાયન્સને ગયા વર્ષે મે મહિનામાં વેનેઝુએલાથી તેલનો છેલ્લો શિપમેન્ટ મળ્યો હતો. વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ, બંને દેશો વચ્ચે એક કરાર થયો હતો, જેનાથી વેનેઝુએલા ઼૨ બિલિયન સુધીના ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસ કરી શકશે. આ તેલ આશરે ૩૦ થી ૫૦ મિલિયન બેરલ હોઈ શકે છે અને તેને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં મોકલવાનું હતું.
ભારત પર દબાણઃ ગુજરાતમાં રિલાયન્સના રિફાઇનિંગ યુનિટની દૈનિક ક્ષમતા આશરે ૧.૪ મિલિયન બેરલ છે. આ રિફાઇનરી તમામ પ્રકારના ક્રૂડ ઓઇલનું પ્રોસેસિંગ કરી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલ વૈશ્વિક બજારોમાં પાછું આવે છે, તો તે ડિસ્કાઉન્ટ પર ઉપલબ્ધ થવાની સંભાવના છે. આનાથી કાચા માલના વિકલ્પોમાં વધારો થશે અને રિફાઇનરીઓ માટે આર્થિક લાભ થશે જે તેને પ્રોસેસ કરી શકે છે. ણ્ભ્ઘ્ન્પ્રમિત્તલ એનર્જી, નાયરા એનર્જી, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પ., અને મેંગલોર રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ્સે પણ વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદ્યું છે.
રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી ઘટાડવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને પશ્ચિમી દેશો તરફથી દબાણ વધી રહ્યું છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો આરોપ છે કે આ રશિયાના યુક્રેન યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડી રહ્યું છે. એક અહેવાલ મુજબ, યુક્રેન યુદ્ધ પછી ભારતે રશિયા પાસેથી ૧૪૪ અબજ યુરોનું તેલ ખરીદ્યું છે. અગાઉ, ભારતીય આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો ખૂબ જ ઓછો હતો. જોકે, યુક્રેન યુદ્ધ પછી, પશ્ચિમી દેશોએ રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ પછી, રશિયાએ ભારત અને ચીન જેવા દેશોને ડિસ્કાઉન્ટ પર તેલ આપવાનું શરૂ કર્યું.
વેનેઝુએલાના તેલઃ ગયા વર્ષના મધ્યમાં, ભારત રશિયા પાસેથી દરરોજ ૨ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ તેલ ખરીદતું હતું, પરંતુ ડિસેમ્બરમાં આ આંકડો ઘટીને ૧.૨ મિલિયન બેરલ થઈ ગયો. એવું માનવામાં આવે છે કે જાન્યુઆરીમાં આ આંકડો ઘટીને ૧ મિલિયન બેરલ થઈ શકે છે. વેનેઝુએલામાં ૩૦૩ અબજ બેરલ ક્રૂડ તેલનો ભંડાર છે, જે વૈશ્વિક કુલ તેલના લગભગ ૨૦% છે. જોકે, વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં તેનો હિસ્સો ખૂબ જ ઓછો છે. ટ્રમ્પ ઇચ્છે છે કે મોટી તેલ કંપનીઓ વેનેઝુએલામાં રોકાણ કરે.
(3:54 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
