પટણા : બિહારના રાજકારણમાં અત્યારે એક નવી ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. રાષ્ટ્રીય લોકશાહી જોડાણ (NDA) ના ઘટક પક્ષોએ હવે બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારને દેશનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘ભારત રત્ન’ આપવાની માંગ પ્રબળ બનાવી છે. કેન્દ્રીય મંત્રી અને ‘હમ’ પક્ષના વડા જીતન રામ માંઝીએ આ માંગને ટેકો આપીને બિહારના રાજકીય મંચ પર નવી હલચલ મચાવી દીધી છે.
‘માટીના સાચા પુત્ર’ અને સામાજિક સુધારક
પટણામાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા જીતન રામ માંઝીએ નીતિશ કુમારના વખાણ કરતા તેમને "માટીના સાચા પુત્ર" તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. માંઝીએ દલીલ કરી હતી કે છેલ્લા બે દાયકાથી નીતિશ કુમારે બિહારના સામાજિક અને આર્થિક પરિવર્તન માટે જે કામ કર્યું છે તે અજોડ છે. તેમણે ખાસ કરીને ‘જીવિકા’ ગ્રુપ દ્વારા મહિલા સશક્તિકરણ અને રાજ્યમાં દારૂબંધી જેવા સાહસિક સામાજિક સુધારાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. માંઝીના મતે, જે રીતે કર્પૂરી ઠાકુરને સન્માન મળ્યું, તે જ રીતે નીતિશ કુમાર પણ આ સર્વોચ્ચ એવોર્ડના હકદાર છે.
જેડીયુમાં સાવચેતી અને વ્યૂહાત્મક મૌન
નવાઈની વાત એ છે કે, નીતિશ કુમારના પોતાના પક્ષ જનતા દળ (યુનાઇટેડ) એ આ બાબતે ખૂબ જ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે. પક્ષના દિગ્ગજ નેતા કે.સી. ત્યાગીએ ભલે આ ચર્ચા શરૂ કરી હોય, પરંતુ પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ સંજય ઝા સહિતના નેતાઓ આ મુદ્દે સત્તાવાર રીતે લોબિંગ કરવાથી બચી રહ્યા છે. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે જેડીયુ ભાજપ સાથેના સંબંધોમાં કોઈ ખટાશ નથી ઈચ્છતી અથવા તો ભારત રત્ન માટે કેન્દ્ર સરકાર પર દબાણ લાવવાના આરોપોથી બચવા માંગે છે.
વોટ બેંક અને પ્રાદેશિક ગૌરવનો જંગ
આ માંગણી પાછળ આગામી ચૂંટણીઓના સમીકરણો પણ છુપાયેલા હોઈ શકે છે. નીતિશ કુમારને ભારત રત્ન અપાવીને એનડીએના સાથી પક્ષો બિહારની ‘મહાદલિત’ અને ‘અત્યંત પછાત વર્ગ’ (EBC) વોટ બેંકને મજબૂત કરવા માંગે છે. કર્પૂરી ઠાકુર બાદ હવે નીતિશ કુમારના વારસાને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રસ્થાપિત કરવો એ બિહારના પ્રાદેશિક પક્ષો માટે ગૌરવનો વિષય બન્યો છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભાજપ નેતૃત્વ અને કેન્દ્ર સરકાર પોતાના આ મહત્વના પ્રાદેશિક ભાગીદારની અપેક્ષાઓ પર શું નિર્ણય લે છે.