ઓસ્લો (નોર્વે): વિશ્વના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ગણાતા 'નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર' ને લઈને અત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક અજીબોગરીબ વિવાદ છેડાયો છે. વેનેઝુએલાના વિપક્ષી નેતા અને 2025ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા મારિયા કોરિના માચાડોએ પોતાનો પુરસ્કાર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે શેર કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિએ આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે આ પુરસ્કાર કોઈને ટ્રાન્સફર કે શેર કરી શકાતો નથી.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
વેનેઝુએલામાં તાજેતરમાં થયેલી યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહી અને નિકોલસ માદુરોને સત્તા પરથી હટાવવામાં ટ્રમ્પની ભૂમિકાથી પ્રભાવિત થઈને માચાડોએ ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે, "મેં આ પુરસ્કાર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને સમર્પિત કર્યો છે કારણ કે તેઓ તેના લાયક છે." તેમણે ઉમેર્યું કે ટ્રમ્પે જે અશક્ય કામ કરી બતાવ્યું છે તે બદલ તેઓ આ સન્માનના હકદાર છે.
નોબેલ સમિતિએ નિયમોની યાદ અપાવી
આ જાહેરાતના ગણતરીના કલાકોમાં જ નોર્વેજીયન નોબેલ સંસ્થાએ એક કડક નિવેદન જારી કર્યું હતું. સમિતિએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, "નોબેલ પુરસ્કાર રદ કરી શકાતો નથી, વહેંચી શકાતો નથી કે બીજાને ટ્રાન્સફર કરી શકાતો નથી. એકવાર વિજેતાના નામની જાહેરાત થઈ જાય પછી તે નિર્ણય કાયમી રહે છે." જોકે, સમિતિએ એમ પણ ઉમેર્યું કે વિજેતા ઈચ્છે તો ઇનામની રકમ (Money) કોઈની પણ સાથે શેર કરી શકે છે, પરંતુ ખિતાબ (Title) નહીં.
ટ્રમ્પનો કટાક્ષ: “મેં 8 યુદ્ધો બંધ કરાવ્યા છે”
આ વિવાદમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ ઝંપલાવ્યું છે. તેમણે એક મુલાકાતમાં કહ્યું કે તેઓ આવતા અઠવાડિયે માચાડો સાથે આ બાબતે ચર્ચા કરશે. ટ્રમ્પે નોર્વેજીયન સમિતિ પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, "મેં આઠ યુદ્ધો બંધ કરાવ્યા છે. સિદ્ધાંત મુજબ તો મને દરેક યુદ્ધ દીઠ એક નોબેલ મળવો જોઈએ. આ નોર્વે માટે શરમજનક બાબત છે."
રાજકીય ગરમાવો
માચાડો અત્યારે કારાકાસમાં છે અને ટૂંક સમયમાં અમેરિકાની મુલાકાતે જવાના છે. નોબેલ સમિતિ ભલે વિજેતાઓની પ્રવૃત્તિ પર સત્તાવાર ટિપ્પણી ન કરતી હોય, પરંતુ તેમણે સ્વીકાર્યું છે કે તેઓ વિજેતાઓના કાર્યો પર નજીકથી નજર રાખે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે માચાડો અને ટ્રમ્પની મુલાકાત બાદ આ 'પુરસ્કાર વિવાદ' કયો નવો વળાંક લે છે.