તેહરાન:  ઈરાનમાં વર્તમાનમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના શાસન વિરુદ્ધ મહિલાઓ રસ્તા પર ઉતરી છે, ત્યારે ઈતિહાસના પાનાઓમાંથી એક એવી મહિલાનું નામ ફરી હેડલાઇન્સમાં આવ્યું છે જે આધુનિક ઈરાનનો ચહેરો ગણાતી હતી. ઈરાનની છેલ્લી મહારાણી ફરાહ પહલવી અને તેમના રત્નજડિત તાજની ચર્ચા આજે આખી દુનિયામાં થઈ રહી છે. આ તાજ માત્ર ઘરેણું નથી, પણ કલા અને ઈતિહાસનો એક અમૂલ્ય દસ્તાવેજ છે.
વર્ષ 1966માં ઈરાનના છેલ્લા શાહ મોહમ્મદ રેઝા પહલવીએ તેમની ત્રીજી પત્ની ફરાહ માટે એક અત્યંત ખાસ તાજ બનાવડાવ્યો હતો. આ તાજની ખાસિયત એ હતી કે તેમાં વપરાયેલા રત્નો ઈરાનની રાષ્ટ્રીય તિજોરીમાંથી લેવામાં આવ્યા હતા. કાયદા મુજબ આ કિંમતી પથ્થરો દેશની બહાર લઈ જઈ શકાતા નહોતા, તેથી ફ્રેન્ચ ઝવેરી પિયર આર્પેલ્સને ખાસ તેહરાન બોલાવવામાં આવ્યા હતા. પિયરે સેન્ટ્રલ બેંકના ભોંયરામાં જ એક કામચલાઉ વર્કશોપ બનાવીને આ તાજ તૈયાર કર્યો હતો.
આંકડામાં એક નજર: આ તાજમાં જડાયેલા રત્નોની સંખ્યા કોઈને પણ આશ્ચર્યમાં મૂકી દે તેવી છે:
• 1,469 હીરા: જે આખા તાજને ઝબકાવે છે.
• 36 કિંમતી નીલમણિ: જેમાં સૌથી મોટું નીલમણિ 150 કેરેટનું છે.
• 105 કુદરતી મોતી: જે તાજની ડિઝાઇનમાં ક્લાસિક લુક ઉમેરે છે.
• 36 માણેક અને સ્પિનલ: લાલ રંગની આભા આપવા માટે.
આશરે 2 કિલોગ્રામ વજન ધરાવતો આ તાજ પહેરતી વખતે મહારાણીની ઉંમર માત્ર 29 વર્ષ હતી. આ તાજની સાથે મેચિંગ હાર અને બુટ્ટીઓ પણ બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં દુર્લભ પીળા હીરા અને નીલમણિનો ઉપયોગ થયો હતો.
ઐતિહાસિક રાજ્યાભિષેક અને આધુનિકતાનો સંદેશ: 26 ઓક્ટોબર, 1967ના રોજ તેહરાનના ગોલેસ્તાન પેલેસમાં જ્યારે શાહે ફરાહ પહલવીને આ તાજ પહેરાવ્યો, ત્યારે તે ઈરાનના ઈતિહાસમાં તાજ પહેરનાર પ્રથમ પત્ની બની હતી. આ ઘટનાએ મુસ્લિમ વિશ્વમાં મહિલાઓના સશક્તિકરણનો એક મોટો સંદેશ આપ્યો હતો. આ સમારોહ માટે શાહી દંપતી વિયેનામાં બનેલી ખાસ બ્લુ ગોલ્ડ કોચ (ગાડી)માં સવાર થઈને આવ્યું હતું, જેની કિંમત તે સમયે લાખોમાં હતી.
આજે ક્યાં છે આ તાજ?: 1979ની ઈસ્લામિક ક્રાંતિ પછી શાહી પરિવારને દેશ છોડવો પડ્યો, પરંતુ આ કિંમતી તાજ આજે પણ તેહરાનમાં સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈરાનની તિજોરીમાં સુરક્ષિત છે. અત્યંત ચુસ્ત સુરક્ષા વચ્ચે રાખવામાં આવેલો આ તાજ દુનિયાના સૌથી મોંઘા અને રહસ્યમય કલાકૃતિઓમાંની એક ગણાય છે. હાલમાં ઈરાનની મહિલાઓ જ્યારે આઝાદી માટે લડી રહી છે, ત્યારે ફરાહ પહલવીના એ સુવર્ણ યુગની યાદો ફરી તાજી થઈ રહી છે.