કાઠમંડુ:  નેપાળમાં આગામી ૫ માર્ચે યોજાનારી પ્રતિનિધિ સભા (ગૃહ) ની ચૂંટણી પહેલા રાજકીય ગરમાવો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ચૂંટણી પંચના લેટેસ્ટ રિપોર્ટ અનુસાર, પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ (Proportional Representation) ની 'બંધ યાદી' માંથી ૧૭૫ જેટલા ઉમેદવારોએ એકસાથે પોતાના નામ પાછા ખેંચી લેતા ખળભળાટ મચી ગયો છે. આ ફેરફારને કારણે ચૂંટણીના પરિણામો અને પક્ષોના ગઠબંધન પર મોટી અસર પડવાની શક્યતા છે.
ગઠબંધનની રમત: કોણે કેટલા નામ પાછા ખેંચ્યા?
નેપાળના ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા મુજબ, કુલ ૧૭ રાજકીય પક્ષોના ઉમેદવારોએ ચૂંટણી મેદાનમાંથી હટી જવાનો નિર્ણય લીધો છે. જેમાં સૌથી ચોંકાવનારો આંકડો 'લોકતાંત્રિક સમાજવાદી પાર્ટી'નો છે, જેના ૧૧૦ ઉમેદવારોએ નામ પાછા ખેંચ્યા છે. પક્ષના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અન્ય પક્ષો સાથે ચૂંટણી જોડાણ અને બેઠકોની વહેંચણીને કારણે આ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે જેથી મતોનું વિભાજન અટકાવી શકાય.
નેપાળની ચૂંટણી પ્રણાલીને સમજો
નેપાળના પ્રતિનિધિ ગૃહમાં કુલ ૨૭૫ બેઠકો છે, જેના માટે બે અલગ-અલગ પદ્ધતિથી ચૂંટણી થાય છે:
•    સીધી ચૂંટણી (First-Past-The-Post): ૧૬૫ સભ્યોની પસંદગી સીધા જનતાના મતો દ્વારા થાય છે.
•    પ્રમાણસર ચૂંટણી (Proportional Representation): ૧૧૦ સભ્યોની પસંદગી પક્ષોને મળેલા કુલ મતોની ટકાવારીના આધારે કરવામાં આવે છે.
ચૂંટણીનો રોડમેપ
રાજકીય પક્ષોએ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના અંતમાં પોતાની બંધ યાદીઓ સુપરત કરી હતી. હવે ૧૭૫ ઉમેદવારોના નામ હટ્યા બાદ, પક્ષો પોતાની રણનીતિને આખરી ઓપ આપી રહ્યા છે. નેપાળના ચૂંટણી પંચના સહાયક પ્રવક્તા કુલ બહાદુર જીસીએ ખાતરી આપી છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા પારદર્શક રીતે આગળ વધી રહી છે. માર્ચમાં યોજાનારી આ ચૂંટણી નેપાળના ભવિષ્ય અને સ્થિર સરકાર માટે અત્યંત નિર્ણાયક માનવામાં આવી રહી છે.