લોઈધર (જમ્મુ-કાશ્મીર): જમ્મુ-કાશ્મીરના પહાડી ગામ લોઈધરની એક સામાન્ય છોકરી, જેને ઘરના 'ભાત' (ચોખા) સૌથી વધુ પ્રિય છે, તે આજે વિશ્વભરમાં ભારતનું ગૌરવ વધારી રહી છે. 'ફોકોમેલિયા' નામની દુર્લભ જન્મજાત સ્થિતિને કારણે બંને હાથ ગુમાવનાર ૧૮ વર્ષની શીતલ દેવીએ સાબિત કરી દીધું છે કે સફળતા માટે હાથ નહીં, પણ મક્કમ ઈરાદાની જરૂર હોય છે. રમતગમતથી જોજનો દૂર રહેલી અને ક્યારેક શિક્ષિકા બનવાનું સપનું જોતી આ યુવતી આજે પેરાલિમ્પિક મેડલિસ્ટ અને વર્લ્ડ ચેમ્પિયન છે.
ટીકાઓ બની પ્રગતિનું ઈંધણ
શીતલની સફર જરાય આસાન નહોતી. જ્યારે તેણે તીરંદાજી શીખવાનું નક્કી કર્યું, ત્યારે લોકોએ તેને આળસુ અને હઠીલી કહીને ટોણા માર્યા હતા. કેટલાક તો એવું પણ કહેતા કે તેને એવા સપના બતાવવામાં આવે છે જે તેને તોડી નાખશે. પરંતુ શીતલે આ ટીકાઓને પોતાની તાકાત બનાવી. તેણે કહ્યું, "મારે કોઈને ખોટા સાબિત નહોતા કરવા, મારે મારી જાતને સાબિત કરવી હતી કે હું શ્રેષ્ઠ બની શકું છું." તેણે પોતાના પગનો ઉપયોગ ધનુષ પકડવા અને સંતુલન જાળવવા માટે કર્યો, જે આજે તેની ઓળખ બની ગઈ છે.
મુશ્કેલીઓ પર વિજય અને ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ
વર્ષ ૨૦૨૫માં જ્યારે વર્લ્ડ આર્ચરીના નિયમો બદલાયા, ત્યારે શીતલની તાલીમ ફરી શૂન્યથી શરૂ થઈ. તેના કોચ ગૌરવ શર્મા કહે છે કે તેની અંદરની તે 'જિદ્દ' જ તેને હાર માનવા દેતી નથી. આ મક્કમ મનોબળને કારણે જ તે ૨૦૨૪ના પેરાલિમ્પિક્સમાં ભારતની સૌથી યુવા મેડલ વિજેતા બની અને ૨૦૨૫માં વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશીપનો ખિતાબ જીત્યો. સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે તેણે સક્ષમ શરીર ધરાવતા (Able-bodied) તીરંદાજો સાથેની રાષ્ટ્રીય ટ્રાયલ્સમાં ત્રીજું સ્થાન મેળવીને પોતાનું જૂનું સપનું પૂરું કર્યું.
ફોર્બ્સ ઇન્ડિયા ૩૦ અંડર ૩૦માં સ્થાન
શીતલ દેવીની આ અસાધારણ સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેને 'ફોર્બ્સ ઇન્ડિયા ૩૦ અંડર ૩૦ ૨૦૨૬' ની યાદીમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આજે પણ શીતલ પ્રસિદ્ધિ કરતા પોતાની પ્રેક્ટિસને વધુ મહત્વ આપે છે. તેના માટે ખરાબ દિવસ એ નથી જ્યારે તે હારી જાય, પણ એ છે જ્યારે તે પ્રેક્ટિસ ન કરી શકે. ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ ક્વેસ્ટના CEO વિરેન રાસક્વિન્હાના મતે, શીતલની સકારાત્મકતા સામાન્ય લોકોના ફરિયાદ કરવાના હકને પણ છીનવી લે છે, કારણ કે તે પોતે ક્યારેય જીવન સામે ફરિયાદ નથી કરતી.