મુંબઈ : ભારતીય મૂડી બજાર અત્યારે સુવર્ણ યુગમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. સેબી (SEBI) ના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ મુંબઈમાં આયોજિત ૧૪મા AIBI વાર્ષિક સંમેલનમાં જાહેરાત કરી છે કે, આઈપીઓ (IPO) ની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ભારત આજે વિશ્વનું સૌથી મોટું અને અગ્રણી બજાર બની ગયું છે. એટલું જ નહીં, આઈપીઓ દ્વારા એકત્રિત કરાયેલા ભંડોળના મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ પણ ભારત હવે વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે, જે દેશની મજબૂત આર્થિક સ્થિતિ અને રોકાણકારોના અતૂટ વિશ્વાસનું પ્રતીક છે.
આંકડામાં ભારતની છલાંગ
સેબી ચેરમેને રજૂ કરેલા આંકડાઓ અત્યંત ઉત્સાહવર્ધક છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ નવ મહિનામાં જ ૩૧૧ કંપનીઓએ આઈપીઓ દ્વારા કુલ ૧.૭ ટ્રિલિયન રૂપિયા એકત્ર કર્યા છે. જો કુલ ઇક્વિટી મોબિલાઇઝેશનની વાત કરીએ તો તે ૩.૮ ટ્રિલિયન રૂપિયાને વટાવી ગઈ છે. ભારતનો 'માર્કેટ કેપ-ટુ-GDP' રેશિયો જે વર્ષ ૨૦૧૬માં ૬૯ ટકા હતો, તે હવે ઉછળીને ૧૩૦ ટકાથી પણ વધુ થઈ ગયો છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રના કદની સરખામણીએ બજારની વિશાળતા દર્શાવે છે.
રોકાણકારોના પૂર: ૪ કરોડથી ૧૩ કરોડનો સફર
ભારતીય બજારમાં રિટેલ રોકાણકારોની ભાગીદારીમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. વર્ષ ૨૦૨૦માં રોકાણકારોની સંખ્યા જે ૪.૩ કરોડ હતી, તે હવે વધીને ૧૩.૭ કરોડ થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતા યુનિક રોકાણકારોની સંખ્યા પણ ૫.૯ કરોડને પાર કરી ગઈ છે. સેબી દ્વારા રોકાણકારોના રક્ષણ માટે અને પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે અનેક સુધારાઓ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં IPO લિસ્ટિંગની સમયમર્યાદા ઘટાડીને 'T+3' (માત્ર ૩ દિવસ) કરી દેવામાં આવી છે.
પારદર્શિતા અને ભવિષ્યની યોજના
તુહિન કાંતા પાંડેએ જણાવ્યું કે સેબી અત્યારે જૂના અને બિનજરૂરી નિયમોની સમીક્ષા કરી રહી છે જેથી વ્યવસાય કરવામાં સરળતા રહે. કોર્પોરેટ બોન્ડ માર્કેટને વધુ મજબૂત કરવા માટે રિટેલ રોકાણકારો માટેની લઘુત્તમ મર્યાદા ઘટાડવામાં આવશે અને ઓનલાઈન બોન્ડ પ્લેટફોર્મ્સને વધુ સક્ષમ બનાવવામાં આવશે. સેબીનું મુખ્ય ધ્યાન પારદર્શિતા અને રોકાણકારોના હિતોના રક્ષણ પર છે, અને ખોટી માહિતી આપતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.