વોશિંગટન : યુએસ સ્પેસ એજન્સી નાસા ૫૦ વર્ષથી વધુ સમય પછી માનવીઓને ચંદ્ર પર મોકલવાની તૈયારી કરી રહી છે. આર્ટેમિસ II મિશનના ભાગ રૂપે, નાસાનું સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ ચંદ્રની પરિક્રમા કરવા માટે તૈયાર છે. તે ૬ ફેબ્રુઆરીએ ફ્લોરિડાના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરથી લોન્ચ થવાની ધારણા છે. આ ૬૮૫,૦૦૦ માઇલ (૧,૧૦૨,૪૦૦ કિમી) ની મુસાફરી હશે જેમાં લગભગ ૧૦ દિવસ લાગશે. આ મિશનમાં, ઓરિઅન કેપ્સ્યુલ પૃથ્વીથી આશરે ૩૭૦,૦૦૦ કિલોમીટરની મુસાફરી કરશે, જે અંતર ચંદ્રના દૂરના ભાગ સુધી પહોંચવા માટે કાપવામાં આવશે. નાસાનું શક્તિશાળી રોકેટ ૩૯,૪૦૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની જબરદસ્ત ઝડપે અવકાશમાંથી ઉડાન ભરશે. ઓરિઅન કેપ્સ્યુલની અંદર રહીને ચાર અવકાશયાત્રીઓ જીવન-સહાયક પ્રણાલીઓનું પરીક્ષણ કરશે. પહેલા ચંદ્ર પર પહોંચવા માટે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ઉગ્ર સ્પર્ધા છે. ચીન 2030 સુધીમાં ચંદ્ર પર અવકાશયાત્રીઓ મોકલવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.

આર્ટેમિસ II મિશન એ નાસાના મહત્વાકાંક્ષી ચંદ્ર કાર્યક્રમમાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે. આ મિશન 1972 માં એપોલો 17 પછી પ્રથમ વખત માનવોને ચંદ્ર પર લઈ જશે. આ મિશન નાસાના સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ (SLS) રોકેટનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે, જેને અત્યાર સુધીનું સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ માનવામાં આવે છે. અવકાશયાત્રીઓ ઓરિઅન કેપ્સ્યુલની અંદર રહેશે અને ઊંડા અવકાશમાં લોન્ચ કરશે.

આ મિશનમાં કુલ ચાર અવકાશયાત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે: રીડ વાઈઝમેન, વિક્ટર ગ્લોવર અને ક્રિસ્ટીના કોચ, બધા અનુભવી નાસા અવકાશયાત્રીઓ. જેરેમી હેન્સન આ મિશનમાં પ્રથમ કેનેડિયન અવકાશયાત્રી હશે. ક્રિસ્ટીના કોચ ચંદ્ર પર મુસાફરી કરનાર પ્રથમ મહિલા બનીને ઇતિહાસ રચશે. વિક્ટર ગ્લોવર ઊંડા અવકાશમાં મુસાફરી કરનાર પ્રથમ અશ્વેત વ્યક્તિ હશે.

ચંદ્ર પર પાછા ફરવાનું લક્ષ્ય ફક્ત ત્યાં પહોંચવાનું નથી. નાસા ત્યાં કાયમી આધાર સ્થાપિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. જો આર્ટેમિસ II મિશન સફળ થાય છે, તો આગળનું પગલું આર્ટેમિસ III હશે. આર્ટેમિસ III હેઠળ, નાસા આવતા વર્ષે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર માનવોને ઉતારશે. આ મિશન મંગળ પર ભવિષ્યના મિશન માટે તાલીમ ભૂમિ તરીકે સેવા આપશે.

નાસાના SLS રોકેટ અને ઓરિઅન કેપ્સ્યુલ આશરે 100 મીટર ઊંચા છે. રોકેટમાં ઓલિમ્પિક કદના સ્વિમિંગ પૂલ ભરવા માટે પૂરતું બળતણ હોય છે. ટેકઓફ પર, તે 24,500 માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે પહોંચે છે. આ શક્તિ ચંદ્ર સુધી પહોંચવા માટે જરૂરી થ્રસ્ટ પૂરી પાડે છે. રોકેટને લોન્ચપેડ પર પરિવહન કરવાની પ્રક્રિયા પણ ખૂબ જટિલ છે.
5/9

નાસાનું ક્રોલર-ટ્રાન્સપોર્ટર 2 ધીમે ધીમે 5,000 ટન રોકેટને લોન્ચપેડ પર પરિવહન કરે છે. આ ટૂંકી ચાર માઇલની મુસાફરીમાં લગભગ 12 કલાક લાગે છે. લોન્ચ પહેલાં, રોકેટ "વેટ ડ્રેસ રિહર્સલ"માંથી પસાર થાય છે, જેમાં રોકેટમાં 700,000 ગેલનથી વધુ બળતણ ભરવાનો અને સમગ્ર પ્રક્રિયાનું પરીક્ષણ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. નાસાના એન્જિનિયરો ખાતરી કરે છે કે લોન્ચ દરમિયાન કોઈ ભૂલ ન થાય.

ચંદ્રની આ યાત્રા રોમાંચક હશે. અવકાશયાત્રીઓ ચંદ્ર પર જવા માટે રવાના થતાં પહેલાં પૃથ્વીની બે વાર પરિક્રમા કરશે. આ સમય દરમિયાન, તેઓ ઓરિઅન કેપ્સ્યુલને મેન્યુઅલી પાઇલોટિંગ કરવાની પ્રેક્ટિસ પણ કરશે. ભવિષ્યના મિશન માટે આ જરૂરી છે જેમાં ડોકીંગ અને અનડોકીંગની જરૂર પડશે. અવકાશયાત્રીઓ ચંદ્રની આસપાસ ઉડતી વખતે એક મોટું વર્તુળ બનાવશે.

મુસાફરી દરમિયાન સૌથી મોટો પડકાર અવકાશ કિરણોત્સર્ગનો સામનો કરવાનો રહેશે. ઓરિઅન કેપ્સ્યુલની અંદર એક ખાસ કિરણોત્સર્ગ આશ્રય બનાવવામાં આવ્યો છે. આ અવકાશયાત્રીઓને ખતરનાક સૌર જ્વાળાઓથી બચાવશે. આ 10-દિવસના મિશન દરમિયાન, અવકાશયાત્રીઓ કટોકટી પ્રક્રિયાઓનું પણ પરીક્ષણ કરશે. જો કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય, તો તેમને તેને કેપ્સ્યુલની અંદર ઠીક કરવી પડશે.

નાસા સલામતી સાથે સમાધાન કરવા માંગતું નથી. તાજેતરમાં, રોકેટની ફ્લાઇટ ટર્મિનેશન સિસ્ટમમાં એક વળેલો કેબલ મળી આવ્યો હતો. વધુમાં, ઓરિઅન કેપ્સ્યુલ પર દબાણ કરતા વાલ્વમાં કેટલીક ખામીઓ પણ જોવા મળી હતી. ઓક્સિજન પમ્પિંગ સાધનોમાં કેટલીક લીકેજ સમસ્યાઓ પણ મળી આવી હતી. નાસાના ટેકનિશિયન આ મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે ચોવીસ કલાક કામ કરી રહ્યા છે.

6 ફેબ્રુઆરીનું લોન્ચિંગ ફક્ત ત્યારે જ થશે જો બધા સાધનો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત હશે. જો ખરાબ હવામાન આવે અથવા ટેકનિકલ સમસ્યાઓ ચાલુ રહે, તો નાસા પાસે 14 અન્ય તારીખો ઉપલબ્ધ છે. નાસાના એડમિનિસ્ટ્રેટર જેરેડ આઇઝેકમેને સ્પષ્ટતા કરી છે કે અવકાશયાત્રીઓની સલામતી સર્વોપરી છે. તેઓ ત્યારે જ ઉડાન ભરશે જ્યારે તેઓ સંપૂર્ણપણે તૈયાર હશે. દરેક રોકેટ લોન્ચ એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર છે, પરંતુ નાસા તેની તૈયારીઓમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે..