બ્રસેલ્સ/ન્યૂયોર્ક: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સત્તા સંભાળતાની સાથે જ પોતાની આક્રમક આર્થિક નીતિઓનો કોરડો વીંઝવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ટ્રમ્પ દ્વારા યુરોપિયન દેશોમાંથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર ભારે 'ઇમ્પોર્ટ ટેરિફ' લાદવાની જાહેરાત કરવામાં આવતા જ યુરોપિયન યુનિયન (EU) માં ફફડાટ અને રોષ ફાટી નીકળ્યો છે. આ સ્થિતિને ગંભીરતાથી લેતા, યુરોપિયન યુનિયને આવતીકાલે એક ઈમરજન્સી મીટિંગ બોલાવી છે. આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ ટ્રમ્પના આર્થિક હુમલાનો સામનો કરવા માટે એક મજબૂત અને સંયુક્ત રણનીતિ તૈયાર કરવાનો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો સમાધાન નહીં થાય, તો વિશ્વ ૨૦૨૬માં એક ભયંકર 'ટ્રેડ વોર' (વેપાર યુદ્ધ) તરફ આગળ વધી શકે છે.

યુરોપના દેશો ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ, સ્ટીલ અને ટેકનોલોજી સેક્ટર પર લાદવામાં આવેલા નવા ટેક્સથી ચિંતિત છે. જર્મની અને ફ્રાન્સ જેવા દેશો, જેમના અર્થતંત્રનો મોટો હિસ્સો અમેરિકા સાથેના વેપાર પર નિર્ભર છે, તેઓ આ ટેરિફને 'આર્થિક બ્લેકમેલિંગ' ગણાવી રહ્યા છે. આવતીકાલની બેઠકમાં યુરોપિયન યુનિયન 'જેવા સાથે તેવા' ની નીતિ અપનાવીને અમેરિકાથી આવતી મોટરસાઇકલ, વ્હિસ્કી અને કૃષિ ઉત્પાદનો પર વળતો ટેક્સ લાદવા અંગે વિચારણા કરી શકે છે. જો યુરોપ આ પગલું ભરે છે, તો અમેરિકી કંપનીઓ માટે પણ યુરોપિયન બજારોમાં ટકી રહેવું મુશ્કેલ બની જશે.

ટ્રમ્પનું માનવું છે કે વર્ષોથી યુરોપ અને ચીન જેવા દેશોએ અમેરિકાનો આર્થિક લાભ લીધો છે, અને હવે સમય આવી ગયો છે કે અમેરિકી તિજોરી ભરાય. પરંતુ અર્થશાસ્ત્રીઓ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ ખેંચતાણમાં મોંઘવારી આસમાને પહોંચી શકે છે. જો આયાત શુલ્ક વધશે, તો તેની સીધી અસર સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડશે. ૨૦૨૬માં જ્યારે વિશ્વ કોરોના બાદ ફરી બેઠું થઈ રહ્યું છે, ત્યારે બે મહાશક્તિઓ વચ્ચેનો આ ટકરાવ શેરબજારોને પણ નબળા પાડી શકે છે. આવતીકાલની બેઠકમાં શું નિર્ણય લેવાય છે તેના પર વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનનો ભવિષ્ય નિર્ભર છે.

આ કટોકટીમાં ભારતની ભૂમિકા પણ મહત્વની બની રહી છે, કારણ કે અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના તણાવનો લાભ લેવા અથવા તેની નકારાત્મક અસરોથી બચવા માટે નવી દિલ્હીએ અત્યારથી જ રણનીતિ ઘડવી પડશે. યુરોપિયન યુનિયનના અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યા છે કે તેઓ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે વાતચીતના દ્વાર ખુલ્લા રાખશે, પરંતુ જો અમેરિકા પીછેહઠ નહીં કરે તો યુરોપ પણ આકરા પગલાં લેવામાં અચકાશે નહીં. આવતીકાલે બ્રસેલ્સમાં મળનારી આ બેઠક માત્ર વેપાર વિશે નહીં, પણ વિશ્વની ભાવિ આર્થિક વ્યવસ્થા કોણ નક્કી કરશે તેની લડાઈ બની રહેશે.