વોશિંગ્ટન/તેહરાન: ઈરાનમાં ઈસ્લામિક શાસન અને કડક કાયદાઓ સામે ચાલી રહેલું આંદોલન હવે એક માનવીય સંકટમાં ફેરવાઈ ગયું છે. વોશિંગ્ટન સ્થિત 'ઈરાની માનવ અધિકાર સંગઠન' દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા લેટેસ્ટ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સુરક્ષા દળો સાથેની અથડામણમાં અત્યાર સુધીમાં ૩,૩૦૮ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. આ આંકડો માત્ર તે લોકોનો છે જેમની ઓળખ થઈ શકી છે, પરંતુ જમીની હકીકત આનાથી પણ વધુ ભયાનક હોવાનું મનાય છે. જે રીતે દેખાવકારો પર સીધું ફાયરિંગ કરવામાં આવ્યું છે અને અશ્રુ ગેસના ગોળા છોડવામાં આવ્યા છે, તેણે વિશ્વના લોકશાહી દેશોને હચમચાવી દીધા છે.
અહેવાલ મુજબ, મૃત્યુ પામનારાઓમાં માત્ર પુરૂષો જ નહીં પરંતુ મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ અને વિદ્યાર્થીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઈરાનના અનેક શહેરોમાં ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે જેથી ત્યાં થઈ રહેલા અત્યાચારના વીડિયો દુનિયા સુધી ન પહોંચી શકે. માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે હજારો લોકો લાપતા છે અને સેંકડોની અટકાયત કરીને તેમને અજ્ઞાત સ્થળોએ ટોર્ચર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ આંકડાઓ સામે આવ્યા બાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને અમેરિકાએ ઈરાનની રાઈસી સરકારની આકરી ટીકા કરી છે અને માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘન બદલ કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી છે.
ઈરાનમાં આ વિરોધ પ્રદર્શનની શરૂઆત નાની ઘટનાઓથી થઈ હતી પરંતુ હવે તે દેશવ્યાપી ક્રાંતિનું સ્વરૂપ લઈ રહી છે. મોંઘવારી, બેરોજગારી અને સરકારના કડક ધાર્મિક નિયમો સામે જનતામાં વર્ષોથી જમા થયેલો આક્રોશ હવે જ્વાળામુખી બનીને ફાટ્યો છે. તેહરાન, ઈસ્ફહાન અને શિરાજ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં સ્થિતિ કાબૂ બહાર છે. સરકાર આ આંદોલનને વિદેશી ષડયંત્ર ગણાવી રહી છે, જ્યારે હકીકતમાં આ પોતાના હક માટે રસ્તા પર ઉતરેલી સામાન્ય જનતાનો અવાજ છે. ૩,૩૦૮ પરિવારોએ પોતાના વ્હાલસોયા ગુમાવ્યા છે, જેની અસર ઈરાનના ભવિષ્ય પર લાંબા સમય સુધી રહેશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ આંકડાઓ બહાર આવ્યા બાદ હવે ઈરાન પર નવા આર્થિક અને રાજદ્વારી પ્રતિબંધો લાદવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. યુરોપિયન યુનિયન પણ આ મામલે કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે. ૨૦૨૬ના વર્ષની શરૂઆતમાં જ ઈરાનમાં સર્જાયેલી આ અરાજકતા મધ્ય-પૂર્વના દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. જો હિંસા આ રીતે જ ચાલુ રહી, તો આ આંકડો અનેકગણો વધી શકે છે. દુનિયાભરમાં વસતા ઈરાની નાગરિકો પણ પોતપોતાના દેશોમાં રેલીઓ કાઢીને આ અત્યાચારનો વિરોધ કરી રહ્યા છે, પરંતુ ઈરાનનું શાસન હજુ પણ નમતું જોખવા તૈયાર નથી.