ગદગ (કર્ણાટક): કર્ણાટકના ગદગ જિલ્લામાં આવેલું ઐતિહાસિક ગામ 'લક્કુંડી' હવે વૈશ્વિક પ્રવાસન નકશા પર ચમકવા માટે તૈયાર છે. કલ્યાણી ચાલુક્ય વંશના અદભૂત સ્થાપત્ય માટે જાણીતા આ ગામમાં કુલ ૪૪ જેટલા વારસા સ્થળોને સત્તાવાર રીતે ‘સંરક્ષિત સ્મારકો’ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. સરકારના આ પગલાથી વર્ષો જૂના મંદિરો અને કલાત્મક વાવ (કુવાઓ) ને હવે સરકારી દેખરેખ હેઠળ નવું જીવન મળશે.
૪૪ સ્થાપત્યોનું થશે જતન
પ્રવાસન મંત્રી એચ.કે. પાટીલે રવિવારે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક બાદ આ જાહેરાત કરી હતી. અગાઉ ૧૬ સ્થળો રાજ્ય-સંરક્ષિત જાહેર કરાયા હતા, જેમાં હવે વધુ ૨૮ પ્રાચીન મંદિરો અને ઐતિહાસિક કુવાઓનો ઉમેરો કરવામાં આવ્યો છે. લક્કુંડી તેના જટિલ કોતરણીકામ ધરાવતા મંદિરો અને પથ્થરોમાં કંડારેલી કલા માટે જાણીતું છે, જેને દક્ષિણ ભારતનું મહત્વનું સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.
સોનાની પ્રામાણિકતાને મળ્યું સન્માન
લક્કુંડીના ખોદકામ દરમિયાન એક મોટો સોનાનો ખજાનો મળી આવ્યો હતો. આ ખજાનો પોતાની પાસે રાખવાને બદલે પ્રજ્વલ રિટ્ટી નામના યુવાને સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા બતાવીને સરકારને સોંપી દીધો હતો. સરકાર દ્વારા પ્રજ્વલની આ નૈતિકતાને બિરદાવવા માટે તેને ઈનામ સ્વરૂપે સરકારી નોકરી અને રહેવા માટે ઘર આપવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પગલાની ચારેબાજુ પ્રશંસા થઈ રહી છે.
પર્યટન અને સંશોધનને વેગ મળશે
લક્કુંડીમાં હજુ પણ અનેક મંદિરો અને શિલાલેખો કાટમાળ નીચે દબાયેલા હોવાની શક્યતા છે. સરકારના આ નિર્ણય બાદ પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા અહીં વધુ પદ્ધતિસરનું ખોદકામ અને સંરક્ષણ કાર્ય હાથ ધરવામાં આવશે. પ્રવાસન મંત્રીએ જણાવ્યું કે લક્કુંડીના વારસાને જાળવવો એ માત્ર સ્થાપત્યની વાત નથી, પરંતુ આપણા ગૌરવશાળી ઇતિહાસને આવનારી પેઢી સુધી પહોંચાડવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતા છે.
ઐતિહાસિક નોંધ: લક્કુંડીમાં કલ્યાણી ચાલુક્ય સમયગાળાના ૫૦ થી વધુ મંદિરો અને ૧૦૧ થી વધુ પથ્થરના કુવાઓ હોવાનું મનાય છે. આ સ્થળ હમ્પી પછીનું મહત્વનું પ્રવાસન કેન્દ્ર બની શકે છે.