અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા રેકોર્ડ નીચી સપાટીએ
અમેરિકામાં અભ્યાસ અને કારકિર્દી બનાવવાનું સ્વપ્ન જોનારા ભારતીય યુવાનો માટે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈઃ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆત સાથે, કડક વિઝા નિયમો, વધેલી ચકાસણી અને અનિશ્ચિત નીતિઓએ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકો માટે માર્ગ મુશ્કેલ બનાવ્યો : ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળ (ટ્રમ્પ ૨.૦) નું પ્રથમ વર્ષ અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવાનું સ્વપ્ન જોનારા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે આંચકો આપનારું રહ્યું: નોંધણીમાં લગભગ ૭૫% નો ઘટાડો
નવી દિલ્હી તા.૨૦: રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળ (ટ્રમ્પ ૨.૦) નું પ્રથમ વર્ષ અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવાનું સ્વપ્ન જોનારા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે આંચકો રહ્યું છે. માહિતી અનુસાર, પહેલા વર્ષમાં યુએસ યુનિવર્સિટીઓમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની નોંધણીમાં લગભગ ૭૫% નો ઘટાડો થયો. આ ઘટાડો દાયકાઓમાં આટલો તીવ્ર હોવાનું માનવામાં આવે છે. આના મુખ્ય કારણોમાં વિઝા અસ્વીકારમાં વધારો, ઇન્ટરવ્યુ સ્લોટની તીવ્ર અછત અને વિદ્યાર્થીઓનો ડર હતો.
વિદેશી શિક્ષણ સલાહકારોના ડેટા દર્શાવે છે કે ઓગસ્ટ અને ઓક્ટોબર દરમિયાન સૌથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ યુએસ જાય છે, પરંતુ આમાં લગભગ ૭૦% ઘટાડો થયો છે. આનું મુખ્ય કારણ સમયસર વિઝા ઇન્ટરવ્યૂ સ્લોટ મેળવવામાં અસમર્થતા છે, જેના કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓને છેલ્લી ઘડીએ તેમની યોજનાઓ મુલતવી રાખવાની ફરજ પડી હતી. ફક્ત તે વિદ્યાર્થીઓ જ જેમણે ફેબ્રુઆરી અથવા માર્ચ સુધીમાં તેમની સંપૂર્ણ અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી હતી તેઓ યુએસએ મુસાફરી કરી શક્યા હતા.
હૈદરાબાદ સ્થિત કન્સલ્ટન્સી i20 ફીવરના અરવિદ મંડુવા કહે છે કે આ પહેલી વાર છે જ્યારે આટલો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે કડક વિઝા ચકાસણીને કારણે અસ્વીકાર દરમાં વધારો થયો છે, અને મર્યાદિત સ્લોટ્સ વિદ્યાર્થીઓને વધુ નિરાશ કરે છે. પરિણામે, વિદ્યાર્થીઓ ટોચની ૪૦ યુએસ સંસ્થાઓમાં પણ અરજી કરવામાં ખચકાટ અનુભવે છે.
ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ વસંત સત્ર (જાન્યુઆરી-માર્ચ) સુધી તેમના પ્રવેશ મુલતવી રાખ્યા હતા, એવી આશામાં કે પરિસ્થિતિ સુધરશે, પરંતુ એવું થયું નથી. આ સમયગાળા દરમિયાન પણ, વિઝા સ્લોટ મર્યાદિત રહ્યા, અને ચકાસણીમાં વધારો થયો. વિઝા ચેકમાં સોશિયલ મીડિયા પ્રવૃત્તિનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓની ચિતામાં વધારો થયો હતો.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પહેલાથી જ અભ્યાસ કરી રહેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે પરિસ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની ગઈ હતી. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના ડેટા અનુસાર, ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં આશરે ૮,૦૦૦ વિદ્યાર્થી વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા હતા. ઘણા વિદ્યાર્થીઓને અચાનક ઇમેઇલ મળ્યા જેમાં તેમને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે તેમનો F-1 વિઝા સ્ટેટસ રદ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમને થોડા અઠવાડિયામાં દેશ છોડવો પડશે. સૌથી ચિતાજનક બાબત એ હતી કે ઘણા કિસ્સાઓમાં, વિઝા રદ કરવા જૂના અને સ્થાયી થયેલા કેસોને કારણે હતા. બોસ્ટનના ૨૫ વર્ષીય વિદ્યાર્થી, જે પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટમાં માસ્ટર ડિગ્રી ધરાવે છે, તેણે સમજાવ્યું કે ૨૦૨૪ માં તેને ઝડપી ચલણ જારી કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ કોઈ આરોપો દાખલ કરવામાં આવ્યા ન હતા. આ હોવા છતાં, તેની SEVIS ક્લિયરન્સ રદ કરવામાં આવી હતી, જે પછીથી તે વકીલની મદદથી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં સફળ રહ્યો.
દબાણ ફક્ત વિદ્યાર્થીઓ પૂરતું મર્યાદિત નહોતું. H-1B વિઝા કાર્યક્રમ પણ રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો. ડોલર ૧૦૦,૦૦૦ સુધીની ફી લાદવા અને કાર્યક્રમ મર્યાદિત કરવા જેવા પ્રસ્તાવોએ કંપનીઓ અને વ્યાવસાયિકો બંનેને ચિતામાં મૂકી દીધા. H-1B વિઝા ધારકોમાં ભારતીયો આશરે ૭૨% છે, જેમાંથી મોટાભાગે IT ક્ષેત્રમાં છે.
વિદેશ વિભાગના ડેટા અનુસાર, છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં વિવિધ શ્રેણીઓમાં લગભગ ૧૦૦,૦૦૦ વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં ભારતીયો હતા. ૨૦૨૫ માં, આશરે ૩,૮૦૦ લોકોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા, જે દાયકાઓમાં સૌથી વધુ માનવામાં આવે છે. આમાંથી, ભારતીય નાગરિકોની સંખ્યા સૌથી વધુ હતી.
દરમિયાન, યુએસ નોકરી બજાર પણ ઠપ્પ થઈ ગયું. ઘણી કંપનીઓએ ઓનબોર્ડિગ મુલતવી રાખ્યું, વિઝા ટ્રાન્સફર અટકાવી દીધા, અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં, નોકરીની ઓફર પણ રદ કરી દીધી. ટેક્સાસના ૨૭ વર્ષીય MBA ગ્રેજ્યુએટ સૈફ એચ. કહે છે કે ઇન્ટરવ્યૂ પાસ કરવા છતાં, તેમની ઓફર પાછળથી રદ કરવામાં આવી હતી.
તણાવનો બીજોસ્ત્રોત સોશિયલ મીડિયા સર્વેલન્સ હતો. નવા નિયમો હેઠળ, H-1B કામદારો અને H-4 આશ્રિતોને વિઝા ચકાસણી માટે તેમના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ જાહેર રાખવાની ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. અમેરિકા વિરોધી પોસ્ટ્સ અથવા ટીકાત્મક સામગ્રીને વિઝા રદ કરવાની અથવા દેશનિકાલ કરવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી. વધુમાં, હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીએ વર્ક પરમિટ માટે ઓટોમેટિક એક્સટેન્શન બંધ કરી દીધું, જેના કારણે જો તેઓ સમયસર રિન્યુ કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો લોકોને કામ કરવાનું બંધ કરવાની ફરજ પડી.
આ પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે, ભારતીય દૂતાવાસોમાં ડિસ્ટ્રેસ કોલની સંખ્યામાં તીવ્ર વધારો થયો છે. ઇમિગ્રેશન વકીલો માને છે કે આ અનિﾍતિતા હજુ સુધી સમાપ્ત થઈ નથી. જે લોકો લાંબા સમયથી યુએસમાં રહે છે તેઓ પણ હવે તેમના ભવિષ્ય પર પુનર્વિચાર કરી રહ્યા છે. છેલ્લા ૨૦ વર્ષથી અમેરિકામાં રહેતા અઝીઝ નૂરુદ્દીન કહે છે, અમે કર ચૂકવીએ છીએ, સિસ્ટમમાં યોગદાન આપીએ છીએ, પરંતુ મને ક્યારેય આટલું અસુરક્ષિત લાગ્યું નથી.
ટ્રમ્પ ૨.૦ ના પહેલા વર્ષમાં, કડક વિઝા નીતિઓ, વધેલી ચકાસણી, ધીમું રોજગાર બજાર અને દેશનિકાલના ડરને કારણે અમેરિકા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકો માટે પહેલા કરતા ઓછું સલામત અને આકર્ષક વિકલ્પ બન્યું છે. આ જ કારણ છે કે હજારો ભારતીય યુવાનો માટે અમેરિકા જવાનું સ્વપ્ન ધૂંધળું થઈ રહ્યું છે.
(9:57 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
