ન્યૂયોર્ક : મેડિકલ સાયન્સના ક્ષેત્રમાં કેન્સરની સારવારને લઈને એક ક્રાંતિકારી સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વપ્રસિદ્ધ ફાર્મા કંપનીઓ મોડેર્ના (Moderna) અને મર્ક (Merck) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી ત્વચાના કેન્સર (સ્કિન કેન્સર) ની પ્રાયોગિક રસીએ લાંબા ગાળાના પરીક્ષણોમાં અત્યંત સકારાત્મક પરિણામો દર્શાવ્યા છે. પાંચ વર્ષ સુધી ચાલેલા ફોલો-અપ અભ્યાસ મુજબ, આ રસી ગંભીર પ્રકારના ત્વચા કેન્સરના દર્દીઓમાં રોગ પાછો આવવાનું અથવા મૃત્યુનું જોખમ લગભગ અડધું એટલે કે 49% જેટલું ઘટાડી દે છે.
દરેક દર્દી માટે 'પર્સનલાઈઝ્ડ' રસી
આ રસી, જેનું નામ 'ઇન્ટિસ્મેરન ઓટોજીન' છે, તે પરંપરાગત રસીઓ કરતાં અલગ છે. આ રસી ખાસ કરીને હાઈ-રિસ્ક મેલાનોમા ધરાવતા દર્દીઓ માટે તેમના ગાંઠ (Tumor) ના અનન્ય આનુવંશિક હસ્તાક્ષર (Genetic Signature) ના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, દરેક દર્દીના કેન્સરના કોષો મુજબ આ રસી પર્સનલાઈઝ્ડ રીતે બનાવવામાં આવે છે, જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને કેન્સરના કોષોને ઓળખવા અને તેના પર હુમલો કરવા માટે તાલીમ આપે છે.
કીટ્રુડા સાથેનું શક્તિશાળી સંયોજન
પરીક્ષણ દરમિયાન, આ રસીને મર્કની જાણીતી ઇમ્યુનોથેરાપી દવા 'કીટ્રુડા' સાથે આપવામાં આવી હતી. કીટ્રુડા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પરના અવરોધોને દૂર કરે છે, જ્યારે રસી કેન્સર સામે લડવા માટે સૈનિકો તૈયાર કરે છે. આ બંનેના સંયોજનથી મળેલા પરિણામો 2023માં જાહેર કરાયેલા ત્રણ વર્ષના ડેટા કરતા પણ વધુ મજબૂત અને સુસંગત સાબિત થયા છે.
અન્ય કેન્સર માટે પણ આશાનું કિરણ
ત્વચાના કેન્સર (મેલાનોમા) માં મળેલી આ સફળતા બાદ, હવે મોડેર્ના અને મર્ક આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ અન્ય જીવલેણ કેન્સર પર પણ કરી રહ્યા છે. હાલમાં ફેફસાં, મૂત્રાશય અને કિડનીના કેન્સર સહિત વિવિધ પ્રકારના કેન્સરની સારવાર માટે આઠ મોટા પાયે અભ્યાસો (Clinical Trials) ચાલી રહ્યા છે.
વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે જો આ રસીને અંતિમ મંજૂરી મળી જાય, તો તે કેન્સરની સારવારમાં એક નવો અધ્યાય લખશે અને લાખો લોકોના જીવ બચાવી શકાશે.