નવી દિલ્હી  : દેશની સૌથી પ્રાચીન પર્વતમાળાઓ પૈકીની એક એવી અરવલ્લી માં ચાલી રહેલા બેફામ ખાણકામને રોકવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ઐતિહાસિક હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જાહેરાત કરી છે કે તે અરવલ્લી વિસ્તારમાં ખાણકામ અને તેનાથી પર્યાવરણ પર થતી અસરોની સર્વાંગી તપાસ કરવા માટે એક વિશિષ્ટ નિષ્ણાત સમિતિ (Expert Committee) ની રચના કરશે. કોર્ટે ગંભીર નોંધ લીધી હતી કે ગેરકાયદેસર ખાણકામથી કુદરતને એવું નુકસાન થઈ શકે છે જે ક્યારેય સુધારી શકાશે નહીં.
 
કોણ હશે આ સમિતિમાં?
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ એમ. પંચોલીની બનેલી સ્પેશિયલ બેન્ચે આ મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
•    નામોની દરખાસ્ત: અદાલતે એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટી અને એમિકસ ક્યુરી કે. પરમેશ્વરને આગામી ચાર અઠવાડિયામાં જાણીતા પર્યાવરણવાદીઓ અને વૈજ્ઞાનિકોના નામ સૂચવવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
•    સીધી દેખરેખ: આ સમિતિ કોઈ સરકારને નહીં, પરંતુ સીધી સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશન અને દેખરેખ હેઠળ કામ કરશે, જેથી તપાસમાં પારદર્શિતા જળવાય.
 
સરકાર પાસેથી ખાતરી અને સ્ટે ઓર્ડર
સુનાવણી દરમિયાન રાજસ્થાન સરકાર વતી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ કે. એમ. નટરાજ પાસે કોર્ટે લેખિત ખાતરી માંગી છે કે રાજ્યમાં કોઈ પણ પ્રકારનું અનધિકૃત ખાણકામ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં. આ સાથે જ, અરવલ્લીની ટેકરીઓ અને પર્વતમાળાઓની એકસમાન વ્યાખ્યા અંગેના અગાઉના નિર્દેશો પરનો સ્ટે (સ્થગિતતા) પણ કોર્ટે લંબાવ્યો છે.
 
પર્યાવરણ પર જોખમ
અરવલ્લી પર્વતમાળા દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને ગુજરાત સુધી ફેલાયેલી છે. ગેરકાયદેસર ખાણકામને કારણે ટેકરીઓ અદ્રશ્ય થઈ રહી છે, જેનાથી રણના વિસ્તરણ (Desertification) નું જોખમ વધી રહ્યું છે અને વન્યજીવોના આવાસ છીનવાઈ રહ્યા છે. નિષ્ણાત સમિતિ આ તમામ પાસાઓનો ગહન અભ્યાસ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટને રિપોર્ટ સોંપશે.