નવી દિલ્‍હી,તા.૨૩: વિશ્વભરમાં વેપાર યુદ્ધો, ઊંચા ટેરિફ અને ભૂરાજકીય તણાવને કારણે બજારો અસ્‍થિર બન્‍યા છે. દરરોજ નવા ભય અને અનિﾍતિતાઓ આવે છે. આ હોવા છતાં, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર સંપૂર્ણપણે તૂટી પડતું નથી. HDFC મ્‍યુચ્‍યુઅલ ફંડના એક અહેવાલમાં સૂચવવામાં આવ્‍યું છે કે આંચકાઓ છતાં વૃદ્ધિ તાજી હવાના શ્વાસમાં રહે છે.

સરકારો અને ટેક વૈશ્વિક વિકાસને ચલાવે છે

રિપોર્ટ અનુસાર, વિકસિત દેશોમાં મોટા પાયે સરકારી ખર્ચ અને ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તામાં રોકાણોએ વૈશ્વિક વિકાસને ટેકો આપ્‍યો છે. આ જ કારણ છે કે ૨૦૨૬ અને તે પછી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર સ્‍થિર રહેવાની અપેક્ષા છે. જો કે, આનો એક બીજો પાસું પણ છેઃ ખાધ વધી રહી છે, જેના કારણે ઘણા દેશોમાં બોન્‍ડ યીલ્‍ડમાં વધારો થયો છે.

યુએસ અર્થતંત્રે ફરી એકવાર બધાને આﾍર્યચકિત કર્યા છે. જીડીપી વૃદ્ધિ અપેક્ષા કરતાં સારી રહી છે, અને ટેક ક્ષેત્ર તેની સૌથી મોટી તાકાત તરીકે ઉભરી આવ્‍યું છે. જો કે, ચિત્રની બીજી બાજુ ઓછી મજબૂત છે. રોજગાર ધીમો પડી ગયો છે અને વૃદ્ધિ સાથે ગતિ જાળવી રાખવામાં નિષ્‍ફળ રહ્યો છે. આ હોવા છતાં, યુ.એસ.માં લાંબા ગાળાના વ્‍યાજ દર ઊંચા રહે છે, અને ફુગાવો કોવિડ પહેલાના સ્‍તરો કરતા વધારે રહે છે.

ભારતની વાર્તા મજબૂત, પરંતુ ગતિમાં થોડી મંદી

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારતની વાસ્‍તવિક આર્થિક વાર્તા મજબૂત રહે છે. વાસ્‍તવિક GDP વૃદ્ધિ લાંબા સમયથી ટકાઉ રહી છે. જોકે, નોમિનલ ઞ્‍ઝભ્‍ વૃદ્ધિમાં મંદીથી સરકાર અને કંપનીઓ બંનેને ચિંતા થઈ છે. આ કર વસૂલાત, કોર્પોરેટ કમાણી અને વેતન વધારામાં પ્રતિબિબિત થઈ રહી છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારતનો આર્થિક વિકાસ નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં સ્‍થિર રહેવાની સંભાવના છે. ફુગાવામાં ઘટાડાથી લોકોના ખિસ્‍સા પર દબાણ ઓછું થયું છે અને ખર્ચ કરવાની ક્ષમતામાં વધારો થયો છે. તેના આધારે, RBI એ ભારતનો GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ ૭.૩ ટકા સુધી વધાર્યો છે. આ સૂચવે છે કે ભારતનું વિકાસ મશીન હજુ પણ ચાલી રહ્યું છે.

બાહ્ય મોરચે દબાણ, રૂપિયાનું પરીક્ષણ

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારતની માલસામાન વેપાર ખાધ વધી છે. સેવાઓ નિકાસ અને રેમિટન્‍સે પરિસ્‍થિતિને કાબૂમાં લીધી છે, પરંતુ વિદેશી રોકાણકારોના બહાર જવાથી દબાણ વધ્‍યું છે. આની સીધી અસર રૂપિયા પર પડી છે, જે ડોલર સામે નબળો પડ્‍યો છે.

HDFC મ્‍યુચ્‍યુઅલ ફંડ અનુસાર, RBI ની ફુગાવા નિયંત્રણ નીતિએ પરિણામો દર્શાવ્‍યા છે. CPI માં ઘટાડો વ્‍યાપક રહ્યો છે, અને ફુગાવો હવે પહેલા કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. સામાન્‍ય ચોમાસુ અને GST ઘટાડાથી આગામી મહિનાઓમાં પરિસ્‍થિતિમાં સુધારો થવાની ધારણા છે. જોકે, કેટલીક ચીજવસ્‍તુઓના ભાવ ચિતાનું કારણ છે.

સરકારી ટ્રેઝરી, સંતુલન માટે યુદ્ધ

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે સરકારે તાજેતરના વર્ષોમાં રાજકોષીય શિસ્‍તને મજબૂત બનાવી છે. GDP ના પ્રમાણમાં કર વસૂલાતમાં વધારો થયો છે, અને ખર્ચને નિયંત્રણમાં રાખવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં ખાધ લક્ષ્યો પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે, અને એવા સંકેતો છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૭ માં પણ આ જ માર્ગ અપનાવવામાં આવશે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે RBI એ સિસ્‍ટમમાં પૂરતી તરલતા જાળવવા માટે મોટા પગલાં લીધાં છે. આના કારણે ટૂંકા ગાળાના વ્‍યાજ દરમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના ઉપજ ઊંચા રહ્યા છે. ઉપજ વળાંકમાં આ પરિવર્તન ભવિષ્‍યમાં એક મોટી વાર્તા બની શકે છે.

અંતે, રાહત અને ભય બંને છે

અહેવાલનો નિષ્‍કર્ષ સ્‍પષ્ટ છે. જ્‍યારે વિશ્વમાં ચોક્કસપણે ભય અને અનિશ્ચિતતા છે, ત્‍યારે ભારતના અર્થતંત્રનો પાયો મજબૂત રહે છે. ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે અને વૃદ્ધિ ચાલુ છે, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણ, વેપાર તણાવ અને વિદેશી રોકાણની ગતિવિધિઓ પર નજીકથી નજર રાખવાની જરૂર પડશે. આ રાહત કેટલો સમય ચાલશે તે આના પર નિર્ભર રહેશે