નવી દિલ્હી : આઝાદ હિંદ ફોજના પ્રણેતા નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝની ૧૨૯મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે દેશના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણે તેમને ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી હતી. જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટી (JNU) ખાતે વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા જનરલ ચૌહાણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, નેતાજી માત્ર એક સ્વાતંત્ર્ય સેનાની જ નહીં, પરંતુ એક મહાન વ્યૂહરચનાકાર હતા જેમણે રાજનીતિ, કૂટનીતિ અને લશ્કરી તાકાત વચ્ચેના અતૂટ સંબંધને દુનિયા સમક્ષ સાબિત કર્યો હતો.

વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે નેતાજીનો માર્ગ

જનરલ ચૌહાણે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, "આજે વિશ્વ એક અસ્થિર અને અનિશ્ચિત તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આવા સમયમાં નેતાજીની 'વ્યૂહાત્મક વાસ્તવિકતા' (Strategic Realism) અને અડગ રાજદ્વારી નીતિ ભારત માટે પહેલા કરતા વધુ જરૂરી બની છે." તેમણે ઉમેર્યું કે આઝાદ હિંદ ફોજ એ ભારતની 'વિવિધતામાં એકતા'નું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ હતું, જ્યાં જાતિ, ધર્મ કે લિંગના ભેદભાવ વગર માત્ર રાષ્ટ્રહિત જ સર્વોપરી હતું.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના ત્રણ સ્તંભો

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ કરતા CDS એ જણાવ્યું કે, કોઈપણ દેશની સુરક્ષા ત્રણ મુખ્ય તત્વો પર ટકેલી હોય છે: તેની જમીન (સરહદો), તેના લોકો અને તે દેશની વિચારધારા. આ ત્રણેયની રક્ષા કરવી એ જ સાચી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા છે. તેમણે નેતાજીના સપનાના ભારતને સુરક્ષિત રાખવા માટે આધુનિક ટેકનોલોજી અને વૈચારિક મજબૂતી પર ભાર મૂક્યો હતો.

ભવિષ્યના યુદ્ધો માટેની તૈયારી: ઓપરેશન સિંદૂર

જનરલ ચૌહાણે એક મહત્વની વિગત આપતા જણાવ્યું કે, 'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ હવે ભારતની ત્રણેય પાંખ (સેના, વાયુસેના અને નૌકાદળ) એક એવા સંકલિત માળખા તરફ આગળ વધી રહી છે જે ભવિષ્યના યુદ્ધોના બદલાતા સ્વરૂપને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. ભારતીય સૈન્ય હવે પરંપરાગત યુદ્ધોની સાથે સાથે આધુનિક અને ટેકનિકલ પડકારોનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ સજ્જ થઈ રહ્યું છે.

નેતાજીનું પ્રદાન: CDS ના આ નિવેદનથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે આધુનિક ભારતીય સૈન્ય આજે પણ નેતાજીના તેજસ્વી વિચારો અને તેમની લડાયક ક્ષમતામાંથી પ્રેરણા લઈ રહ્યું છે.