નવી દિલ્હી: ભારતના ૭૭મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી પૂર્વે, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૬ માટેના પદ્મ પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ વર્ષની યાદીની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમાં 'લોક પદ્મ'ની ભાવનાને સાચા અર્થમાં સાકાર કરવામાં આવી છે. પુરસ્કાર મેળવનારાઓમાં એવા વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ કોઈ મોટા હોદ્દા કે પ્રસિદ્ધિ વગર, દેશના અંતરિયાળ અને વંચિત વિસ્તારોમાં રહીને દાયકાઓથી સમાજસેવા કરી રહ્યા છે. કૈલાશ ચંદ, બ્રિજ લાલ ભટ્ટ અને ડૉ. શ્યામ સુંદર જેવા મહાનુભાવોનું સન્માન એ અસલમાં તે લાખો સામાન્ય ભારતીયોના પુરુષાર્થનું સન્માન છે જેઓ રાષ્ટ્રનિર્માણમાં મૂંગા મોઢે યોગદાન આપી રહ્યા છે.
આ વર્ષે આરોગ્યસંભાળ, શિક્ષણ, આજીવિકા નિર્માણ અને પર્યાવરણીય ટકાઉપણું જેવા ક્ષેત્રોમાં અપ્રતિમ કામ કરનાર ૪૫ વિભૂતિઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે. યાદીમાં ભીખલ્યા લાડક્યા ધીંડા અને બુધરી તાતી જેવા આદિવાસી સમુદાયના રત્નોથી માંડીને ઇન્દ્રજીત સિંહ સિદ્ધુ અને મહેન્દ્રકુમાર મિશ્રા જેવા શિક્ષણશાસ્ત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ એવા લોકો છે જેમણે પરંપરાગત કલા અને વારસાના સંરક્ષણ માટે પોતાનું આખું જીવન હોમી દીધું છે. સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પુરસ્કારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવા 'અનામી નાયકો'ને ઓળખવાનો છે જેમના પ્રયાસોથી પાયાના સ્તરે મોટું સામાજિક પરિવર્તન આવ્યું છે.
ગુજરાત માટે પણ આ ગૌરવની ક્ષણ છે કારણ કે રાજ્યના નિલેશ વિનોદચંદ્ર માંડલેવાલા અને મીર હાજીભાઈ કાસમભાઈ જેવા સમાજસેવકોનું નામ પણ આ યાદીમાં ચમકી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, રામચંદ્ર ગોડબોલે અને સુનીતા ગોડબોલે જેવી દંપતી જોડીને પણ સંયુક્ત રીતે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે, જેઓ સામાજિક ઉત્થાન માટે અવિરત કાર્યરત છે. સંગયુસંગ એસ પોન્જેનર અને તાગા રામ ભેલ જેવા મહાનુભાવોની પસંદગી દર્શાવે છે કે સરકાર હવે પૂર્વોત્તર અને ગ્રામીણ ભારતના પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિઓને રાષ્ટ્રીય મંચ પર યોગ્ય સ્થાન આપી રહી છે.
પદ્મ પુરસ્કારોની આ યાદીમાં હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયો અને વંચિત વિસ્તારોના પ્રતિનિધિત્વ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ વિજેતાઓને ટૂંક સમયમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે આયોજિત ભવ્ય સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મશ્રી એવોર્ડથી નવાજવામાં આવશે. આ સન્માન માત્ર વ્યક્તિગત સિદ્ધિ નથી, પરંતુ સમગ્ર રાષ્ટ્ર માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત છે કે પ્રામાણિકતા અને નિષ્ઠાથી કરવામાં આવેલી સેવાની કદર એક દિવસ ચોક્કસ થાય છે. ગણતંત્ર દિવસના સત્તાવાર પ્રોટોકોલના ભાગરૂપે આ વિજેતાઓના નામો ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.
પદ્મ પુરસ્કાર ૨૦૨૬ના મુખ્ય વિજેતાઓ:
    શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિ: કૈલાશચંદ્ર પંત, મહેન્દ્રકુમાર મિશ્રા, શફી શૌક
    સમાજ સેવા: નિલેશ વિનોદચંદ્ર માંડલેવાલા, એસ જી સુશીલમ્મા, ભગવાનદાસ રાયકવાર
    કલા અને સંગીત: ધાર્મિકલાલ ચુનીલાલ પંડ્યા, રઘુવીર તુકારામ ખેડકર
    આરોગ્ય અને વિજ્ઞાન: આર્મિડા ફર્નાન્ડીઝ, કુમારસામી થંગારાજ, ડૉ. શ્યામ સુંદર
    પર્યાવરણ: કોલક્કાયિલ દેવકી અમ્મા જી, પોખીલા લેખેપી