નવી દિલ્હી: ૨૬મી જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના પાવન અવસરે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષના પ્રતિષ્ઠિત પદ્મ પુરસ્કારોની પ્રાથમિક યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ યાદીમાં સાહિત્ય, કળા, શિક્ષણ અને સમાજસેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં પડદા પાછળ રહીને રાષ્ટ્રનિર્માણમાં યોગદાન આપનારા 'અનસંગ હીરોઝ'નો દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે સત્તાવાર યાદી આજે મોડી સાંજ સુધીમાં જાહેર થશે, પરંતુ હાલમાં સામે આવેલા નામોએ સમગ્ર દેશમાં ગૌરવની લહેર ફેલાવી દીધી છે. ગુજરાત માટે આનંદની વાત એ છે કે આ યાદીમાં રાજ્યની ત્રણ વિભૂતિઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
ગુજરાતમાંથી જે ત્રણ નામો ચર્ચામાં છે તેમાં સમાજસેવા ક્ષેત્રે અપ્રતિમ કામગીરી કરનારા નિલેશ માંડલેવાલા, કળા-સાહિત્યના ઉપાસક ધાર્મિકલાલ ચુનીલાલ પંડ્યા અને લોકસેવામાં કાર્યરત મીર હાજીભાઈ કાસમબાઈનું નામ સામેલ છે. નિલેશ માંડલેવાલાએ ખાસ કરીને માનવતાવાદી કાર્યો અને અંગદાન જેવા સેવાકીય પ્રકલ્પોમાં સુરત સહિત સમગ્ર રાજ્યમાં ક્રાંતિ લાવી છે, જ્યારે ધાર્મિકલાલ પંડ્યાએ વર્ષોથી સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવી રાખવાનું ભગીરથ કાર્ય કર્યું છે. આ સન્માન માત્ર વ્યક્તિઓનું નહીં પરંતુ ગુજરાતની સંસ્કારી ભૂમિની સેવાકીય પરંપરાનું સન્માન છે.
સમગ્ર દેશની વાત કરીએ તો મધ્યપ્રદેશના ભગવાનદાસ રાયકર, જમ્મુ-કાશ્મીરના બ્રિજલાલ ભટ્ટ અને કેરળની દેવકી અમ્મા જેવા અનેક નાયકોને પદ્મશ્રીથી નવાજવાની તૈયારી છે. આ વર્ષે પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મશ્રી ત્રણેય શ્રેણીમાં જે નામોની પસંદગી થઈ છે, તેમાં ભૌગોલિક સંતુલન પણ જળવાઈ રહ્યું છે. જમ્મુ-કાશ્મીરથી લઈને તમિલનાડુ અને અરુણાચલ પ્રદેશ સુધીના પાયાના સ્તરના કાર્યકરોની વિશિષ્ટ સેવાની રાષ્ટ્રપતિ ભવન દ્વારા નોંધ લેવામાં આવી છે, જે ભારતીય લોકશાહીની સુંદરતા દર્શાવે છે.
પદ્મ પુરસ્કારો એ ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે, જે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા માર્ચ કે એપ્રિલ મહિનામાં એક ભવ્ય સમારોહમાં એનાયત કરવામાં આવશે. અસાધારણ સેવા માટે પદ્મ વિભૂષણ અને ઉચ્ચ કોટિની વિશિષ્ટ સેવા માટે પદ્મ ભૂષણ આપવામાં આવે છે. આ વખતે યાદીમાં સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા અને નિઃસ્વાર્થ ભાવે જનકલ્યાણના કામોમાં જોડાયેલા લોકોની સંખ્યા વધુ છે. આ સન્માન ભારતની યુવા પેઢી માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બનશે અને સાચા અર્થમાં 'પીપલ્સ પદ્મ' (People's Padma) ની વિભાવનાને સાર્થક કરશે.