લોસ એન્જલસ:  દુનિયાની ત્રણ સૌથી શક્તિશાળી ટેક કંપનીઓ—મેટા, બાઇટડાન્સ (ટિકટોક) અને ગૂગલ (યુટ્યુબ)—અત્યારે ઈતિહાસના સૌથી મોટા કાનૂની પડકારનો સામનો કરી રહી છે. લોસ એન્જલસની કોર્ટમાં ૨૭ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ એક એવી ટ્રાયલ શરૂ થઈ છે, જે સોશિયલ મીડિયાની કાર્યશૈલીને કાયમ માટે બદલી શકે છે. આ કંપનીઓ પર આરોપ છે કે તેમણે સિગારેટ અને જુગારના ઉદ્યોગો જેવી વ્યસનકારક ટેકનિકોનો ઉપયોગ કરીને જાણીજોઈને બાળકોને કલાકો સુધી સ્ક્રીન પર ચોંટાડી રાખ્યા છે. આ "ડિજિટલ ડ્રગ"ના કારણે લાખો કિશોરો ડિપ્રેશન, ખાવાની વિકૃતિઓ (eating disorders) અને આત્મહત્યા જેવા ગંભીર વિચારોનો શિકાર બની રહ્યા હોવાના ચોંકાવનારા દાવા મુકદ્દમામાં કરવામાં આવ્યા છે.

આ મુકદ્દમો માત્ર આંકડાઓ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં ૧૯ વર્ષીય પીડિતા 'KGM' જેવી હજારો યુવા જિંદગીઓની કરુણ ગાથા છે, જે નાની ઉંમરથી સોશિયલ મીડિયાના વમળમાં ફસાઈ ગઈ હતી. કોર્ટમાં એવા પુરાવા રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે કે કંપનીઓએ જાહેરાતોની કમાણી વધારવા માટે બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને દાવ પર લગાવ્યું હતું. આગામી છ થી આઠ અઠવાડિયા સુધી ચાલનારી આ ટ્રાયલમાં માર્ક ઝુકરબર્ગ સહિતના ટોચના સીઈઓ (CEOs) ને કઠેડામાં ઊભા રહેવું પડી શકે છે. સ્નેપચેટ જેવી કંપનીએ અગાઉ જ સમાધાન કરીને આ વિવાદમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો શોધ્યો હતો, પરંતુ મેટા અને ગૂગલ હવે જ્યુરી સમક્ષ આ મરણિયા જંગ લડવા તૈયાર છે.

બીજી તરફ, આ ટેક કંપનીઓ તમામ આરોપોને નકારી રહી છે. મેટાનું કહેવું છે કે બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પાછળ શૈક્ષણિક દબાણ અને સામાજિક કારણો જવાબદાર છે, માત્ર સોશિયલ મીડિયા નહીં. જોકે, આ કેસનું જે પણ પરિણામ આવશે, તે ભવિષ્યમાં પ્લેટફોર્મની ડિઝાઇન અને બાળ સુરક્ષા કાયદાઓ માટે વૈશ્વિક સ્તરે પાયો નાખશે. શું ટેક કંપનીઓ ખરેખર નફા માટે માસૂમ બાળકોના મગજ સાથે રમત રમી રહી છે? આ સવાલનો જવાબ હવે અમેરિકન કોર્ટના ચોપડે લખાશે. આ ટ્રાયલ પર વિશ્વભરના વાલીઓ અને મનોચિકિત્સકોની નજર ટકેલી છે.