નવી દિલ્‍હી તા.૨૮: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં યુરોપમાં ભારતની ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ નિકાસ પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૩૭ ટકા વધીને ૧૧.૭૯ બિલિયન થઈ ગઈ. આમાં સ્‍માર્ટફોનનો હિસ્‍સો ૬૦ ટકાથી વધુ હતો. ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ સિવાય એન્‍જિનિયરિંગ ગુડ્‍સ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્‍પાદનો બીજા ક્રમની સૌથી મોટી નિકાસ કોમોડિટી હતી.

યુએસની જેમ, એપલ, EU માં શૂન્‍ય આયાત ડ્‍યુટી ભોગવે છે. ભારતમાં એસેમ્‍બલ થયેલા iPhones અગાઉ મુખ્‍યત્‍વે નેધરલેન્‍ડ્‍સમાં મોકલવામાં આવતા હતા, જ્‍યાંથી તે સમગ્ર પ્રદેશમાં વિતરિત કરવામાં આવતા હતા. જો કે, આ પરિસ્‍થિતિ નાટકીય રીતે બદલાઈ ગઈ છે. હકીકતમાં, એપલે હવે એપ્રિલ અને નવેમ્‍બર ૨૦૨૫-૨૬ (FY26) વચ્‍ચે ભારતથી યુએસમાં તેના શિપમેન્‍ટનો નોંધપાત્ર હિસ્‍સો સોર્સ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આના કારણે ચ્‍શ્‍માં ભારતીય નિકાસના જથ્‍થા અને મૂલ્‍ય બંનેમાં ઘટાડો થયો છે.

પરિણામે, નાણાકીય વર્ષ ૨૬ના એપ્રિલ અને નવેમ્‍બર વચ્‍ચે યુએસમાંથી આઇફોન નિકાસ ત્રણ ગણી વધીને ડોલર૧૨.૭ બિલિયન થઈ ગઈ. આઇફોન નિકાસમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ કંપનીઓએ EUમાં નિકાસ વધારવાની મહત્‍વાકાંક્ષી યોજનાઓ જાળવી રાખી છે.

ઇન્‍ડિયન સેલ્‍યુલર એન્‍ડ ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ એસોસિએશન (ICEA) ના પ્રમુખ પંકજ મોહિન્‍દ્રુના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ કરાર ભારતના સ્‍થાનિક ઉત્‍પાદન-આધારિત સ્‍કેલથી વૈશ્વિક મૂલ્‍ય શૃંખલાઓ સાથે નિકાસ-લક્ષી એકીકરણ તરફના પરિવર્તનને અનુરૂપ છે. મોહિન્‍દ્રુ કહે છે કે ICEA એ ૨૦૩૦-૩૧ (FY31) સુધીમાં મોબાઇલ ફોન, કન્‍ઝ્‍યુમર ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને ઇન્‍ફર્મેશન ટેકનોલોજી હાર્ડવેર સહિત તમામ ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ ક્ષેત્રોના ટર્નઓવરને વર્તમાન સ્‍તરથી વધારીને ઼૫૦ બિલિયનથી વધુ કરવાની યોજના તૈયાર કરી છે.

નિષ્‍ણાંતો કહે છે કે ભારત નાણાકીય વર્ષ ૨૦૩૧ સુધીમાં ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ ઉત્‍પાદનના મૂલ્‍યને ડોલર ૫૦૦ બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.