નવી દિલ્હી : આધુનિક સમયમાં બદલાતી સામાજિક માન્યતાઓ અને તબીબી વિજ્ઞાનની પ્રગતિને પગલે હવે યુવાનો પોતાની ઓળખ બાબતે વધુ સ્પષ્ટ અને હિંમતવાન બની રહ્યા છે. એઈમ્સ (AIIMS) દિલ્હીના ટ્રાન્સજેન્ડર ક્લિનિકમાં જોવા મળતો ટ્રેન્ડ આ બાબતની સાક્ષી પૂરે છે. ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, દર વર્ષે આશરે 300 જેટલા નવા દર્દીઓ 'જેન્ડર રી-એફિર્મેશન' (લિંગ પરિવર્તન) માટે આવી રહ્યા છે, જેમાં સૌથી મોટો હિસ્સો 20 થી 30 વર્ષની વયના યુવાનોનો છે.
શરીર પુરુષનું પણ મન સ્ત્રીનું: એક મનોવૈજ્ઞાનિક સંઘર્ષ
એઈમ્સના એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ પ્રો. રાજેશ ખડગવતના મતે, આ બાળકો શારીરિક રીતે સામાન્ય જન્મે છે, પરંતુ ઉંમર વધતા તેમને અહેસાસ થાય છે કે તેમની અસલી ઓળખ તેમના જન્મજાત લિંગ કરતા અલગ છે. જ્યારે કોઈ 'પુરુષમાંથી સ્ત્રી' બનવા માંગતું હોય, ત્યારે તેને સ્ત્રી હોર્મોન્સ આપવામાં આવે છે, જેનાથી તેના અવાજમાં કોમળતા, સ્તનનો વિકાસ અને શરીરની રચનામાં ફેરફાર થાય છે. તેવી જ રીતે 'સ્ત્રીમાંથી પુરુષ' બનવાની પ્રક્રિયામાં પુરુષ હોર્મોન્સ દ્વારા દાઢી-મૂછ અને અવાજમાં ઘેરો ફેરફાર લાવવામાં આવે છે.
એક જ છત નીચે સંપૂર્ણ સારવાર અને આયુષ્માન ભારતનો સહારો
એઈમ્સ દિલ્હી એકમાત્ર એવી સંસ્થા છે જ્યાં હોર્મોનલ થેરાપી, માનસિક કાઉન્સેલિંગ અને પ્લાસ્ટિક સર્જરી જેવી તમામ સુવિધાઓ એક જ છત નીચે ઉપલબ્ધ છે. પ્રો. પ્રતાપ સરન જણાવે છે કે, ઓપરેશન કરતા પહેલા દર્દીનું ઓછામાં ઓછું એક વર્ષ સુધી નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે જેથી તેની મનોવૈજ્ઞાનિક સ્થિરતાની ખાતરી કરી શકાય. સૌથી રાહતની વાત એ છે કે, આ જટિલ સર્જરીઓનો ખર્ચ હવે 'આયુષ્માન ભારત યોજના' હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યો છે, જેથી સામાન્ય પરિવારના યુવાનો પર આર્થિક બોજ પડતો નથી.
પ્લાસ્ટિક સર્જરી વિભાગના પ્રો. મનીષ સિંઘલે ઉમેર્યું હતું કે, દર્દીની જરૂરિયાત મુજબ અલગ-અલગ તબક્કામાં શસ્ત્રક્રિયાઓ કરવામાં આવે છે. સમાજમાં વધતી જતી જાગૃતિને કારણે હવે લોકો પોતાની સાચી ઓળખ સ્વીકારવા માટે એઈમ્સ જેવા પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્રો પર ભરોસો મૂકી રહ્યા છે.