નવી દિલ્હી : આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં અચાનક મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ પછી પ્રથમ વખત ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત પ્રતિ બેરલ $૭૦.૩૫ ના સ્તરને વટાવી ગઈ છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને આપવામાં આવેલી લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકી માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો ઈરાન પરમાણુ કરાર પર પાછું નહીં ફરે તો ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે, જેના કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
: તેલના ભાવ વધવા છતાં સાઉદી અરેબિયા અને રશિયાના નેતૃત્વ હેઠળના OPEC+ દેશો હાલમાં તેલનું ઉત્પાદન વધારવા તૈયાર નથી. રવિવારે યોજાનારી બેઠકમાં પુરવઠા નીતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર માર્ચ ૨૦૨૬ સુધી ઉત્પાદન સ્થિર રાખવાની જ શક્યતા વધુ છે. આ સંગઠન સામાન્ય રીતે જ્યાં સુધી જમીની સ્તરે પુરવઠો વાસ્તવિક રીતે ખોરવાય નહીં ત્યાં સુધી કોઈ ઉતાવળિયો નિર્ણય લેવાનું ટાળે છે.
ભારત પર શું થશે અસર?: ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં થતો ભાવ વધારો સીધો જ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર અસર કરી શકે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલ $૭૦ થી ઉપર સ્થિર રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં ભારતીય બજારમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
ભવિષ્યમાં તેલનો 'સરપ્લસ' જથ્થો પણ આવી શકે છે: એક તરફ ભાવ વધી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ JPMorgan અને Morgan Stanley જેવી સંસ્થાઓનું માનવું છે કે વર્ષ ૨૦૨૬ ના બીજા ક્વાર્ટરમાં અમેરિકા, બ્રાઝિલ અને કેનેડામાં ઉત્પાદન વધવાને કારણે બજારમાં તેલનો જથ્થો છલકાઈ શકે છે. તે સમયે કિંમતોને ગબડતી રોકવા માટે OPEC+ એ ઉત્પાદનમાં કાપ પણ મૂકવો પડી શકે છે. હાલના તબક્કે તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે આ 'ઓઈલ શોક' ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.