કાનપુર: ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી) દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશમાં વર્ષ ૨૦૨૭માં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને જ્ઞાતિ આધારિત સમીકરણો પર નવા પ્રયોગો કરવામાં આવી રહ્યા છે. 

લોકસભા ચૂંટણીમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં પાર્ટીની બેઠકો ૬૬થી ઘટીને ૩૩ થઈ જતાં ભાજપ ઓબીસી અને એસસી/એસટી મતો વિપક્ષ તરફ જતા હોવાથી ચિંતિત છે. આ વોટબેંકને સાચવવા માટે મોદી સરકાર દ્વારા યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી)ની ઈક્વિટી ગાઈડલાઈન્સમાં સુધારો કરીને તેમાં એસસી/એસટીની સાથે ઓબીસી વિદ્યાર્થીઓને પણ ભેદભાવ વિરોધી સુરક્ષા કવચ આપવામાં આવ્યું હતું. 

સુપ્રીમ કોર્ટનો આગ્રહ માત્ર એસસી/એસટી પૂરતો હતો, પરંતુ સરકારે જાણીજોઈને ઓબીસી વર્ગને પણ તેમાં સમાવી લીધો છે, જેથી ભાજપ માત્ર 'સવર્ણોની પાર્ટી' તરીકેની છાપ ભૂંસી શકે.જો કે સુપ્રીમે આ અમલ સામે સ્ટે આપી દીધો છે એ અલગ બાબત છે.

ભાજપની, આ રણનીતિને કારણે પરંપરાગત સવર્ણ મતદારો અને ધાર્મિક નેતાઓ સાથે સંઘર્ષ ઊભો થયો છે. ખાસ કરીને જ્યોતિર્મઠના શંકરાચાર્ય અવિમુક્તેશ્વરાનંદ સરસ્વતી અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર વચ્ચેનો ટકરાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો હતો. માઘ મેળા દરમિયાન શંકરાચાર્યને ગંગામાં શાહી સ્નાન કરતા અટકાવવામાં આવ્યા હતા, જે હિન્દુ ધર્મમાં અત્યંત અપમાનજનક ગણાય છે. એટલું જ નહીં, વહીવટીતંત્ર દ્વારા તેમને બે નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી, જેમાં એક નોટિસમાં તેમના 'શંકરાચાર્ય' તરીકેના હોદ્દા પર જ સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો અને બીજી નોટિસમાં કુંભ મેળામાંથી કાયમી પ્રતિબંધ મૂકવાની ચીમકી આપવામાં આવી હતી. શંકરાચાર્ય દ્વારા સતત યોગી સરકારની ટીકા કરવામાં આવી રહી છે, ખાસ કરીને ગત વર્ષે કુંભ મેળામાં થયેલી નાસભાગ અને મૃત્યુની ઘટનાઓ અંગે તેમણે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.

આ ઘટનાક્રમને રાજકીય પંડિતો એક મોટા જુગાર તરીકે જોઈ રહ્યા છે. એક તરફ ભાજપ પછાત વર્ગોને (ઓબીસી) પોતાની તરફ ખેંચવા માટે 'જીતની આબાદી, ઉતના હક' જેવા વિપક્ષના નારાને નિષ્ફળ બનાવવા માંગે છે. તો બીજી તરફ, શંકરાચાર્ય જેવા બ્રાહ્મણ ધર્મગુરુનું અપમાન કરીને પાર્ટી પોતાના પરંપરાગત બ્રાહ્મણ અને રાજપૂત વોટબેંકને નારાજ કરી રહી છે. 

કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીએ આ મુદ્દે શંકરાચાર્યનું સમર્થન કર્યું છે અને સનાતન ધર્મના અપમાનનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે આ જ્ઞાતિવાદી ખેંચતાણમાં ભાજપ સામાજિક ન્યાયનો ઝંડો લહેરાવીને ઓબીસી મતો મેળવવામાં સફળ થાય છે કે પછી પોતાની કોર વોટબેંક ગુમાવી બેસે છે.