કાનાગુઇનિમ (ગોવા): દક્ષિણ રાજ્ય ગોવાના દરિયાકિનારે આયોજિત 'ભારત ઉર્જા સપ્તાહ' (India Energy Week) માત્ર ઉર્જાના ભવિષ્ય વિશે જ નહીં, પરંતુ બદલાતા વિશ્વ વ્યવસ્થા વિશે પણ એક મોટું પ્લેટફોર્મ બની રહ્યું છે. સમિટના પ્રથમ કલાકમાં જ વૈશ્વિક નેતાઓ અને અધિકારીઓની વાતચીતનો સૂર સ્પષ્ટ હતો - હવે દુનિયા એક એવા નવા માર્ગ તરફ વળી રહી છે જ્યાં અમેરિકા કેન્દ્રસ્થાને નથી.
આ આર્થિક સંક્રમણ નથી, પણ 'ભંગાણ' છે
સમિટમાં હાજર કેનેડાના ઉર્જા મંત્રી ટિમ હોજસને એક ચોંકાવનારું નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીના શબ્દોને દોહરાવતા કહ્યું કે, "આજે વિશ્વ જે પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે તે માત્ર ધીમો આર્થિક ફેરફાર નથી, પરંતુ દાયકાઓ જૂની આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાનું ભંગાણ છે." દાવોસમાં ગયા અઠવાડિયે જે રીતે યુદ્ધ પછીની વૈશ્વિક વ્યવસ્થાના અંતની વાત કરવામાં આવી હતી, તેના પડઘા હવે ભારતના આ સંમેલનમાં પણ સંભળાઈ રહ્યા છે.
ટ્રમ્પ વિનાની નવી વ્યૂહરચના
ભૂતકાળમાં વિશ્વના મોટાભાગના દેશો અને નેતાઓ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ખુશ રાખવાની રણનીતિ અપનાવતા હતા, પરંતુ ગોવામાં જોવા મળેલો માહોલ કંઈક અલગ જ હતો. હવે વૈશ્વિક નેતાઓ ટ્રમ્પના પ્રભાવને ગણકાર્યા વિના નવી ભૂ-રાજકીય વાસ્તવિકતાઓ વિશે નિખાલસતાથી વાત કરી રહ્યા છે. વિશ્વ હવે સપ્લાય ચેન, ઉર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક ભાગીદારી માટે અમેરિકા સિવાયના વિકલ્પો તરફ નજર દોડાવી રહ્યું છે.
ભારતની વધતી જતી સુસંગતતા
ભારત ઉર્જા સપ્તાહ એ દેશના ઉર્જા અધિકારીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓનો સૌથી મોટો મેળાવડો છે. ગોવામાં ચાલી રહેલી આ ચર્ચાઓ સૂચવે છે કે ભારત જેવી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ હવે નવા વૈશ્વિક નિયમો નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. ઉર્જા સંક્રમણ અને આબોહવા પરિવર્તનના મુદ્દાઓ વચ્ચે, આ સમિટમાં પશ્ચિમી દેશોના પ્રભુત્વના અંત અને બહુધ્રુવીય વિશ્વના ઉદય પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.