નવી દિલ્હી : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ ૨૦૨૬-૨૭માં દેશના દરેક વર્ગ અને દરેક સેક્ટરને સ્પર્શતી ક્રાંતિકારી જાહેરાતો કરી છે. મહિલા સશક્તિકરણથી લઈને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) સુધી, આ બજેટ ભારતને ગ્લોબલ સુપરપાવર બનાવવાનો બ્લુપ્રિન્ટ રજૂ કરે છે.
🚺 મહિલા શક્તિ અને શિક્ષણ: 'SHE માર્ટ' અને હોસ્ટેલ્સ
સરકારે 'નારી શક્તિ'ને અર્થતંત્રના કેન્દ્રમાં રાખતા બે મોટી જાહેરાતો કરી છે:
 * SHE માર્ટ: મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકોના ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવા માટે દેશભરમાં 'SHE માર્ટ' સ્થાપવામાં આવશે.
 * ગર્લ્સ હોસ્ટેલ: દીકરીઓના શિક્ષણમાં અવરોધ દૂર કરવા માટે દેશના દરેક જિલ્લામાં અત્યાધુનિક ગર્લ્સ હોસ્ટેલ બનાવવામાં આવશે.
🏗️ ટેકનોલોજી અને ઉદ્યોગ: ISM 2.0 અને AI મિશન
ભારત હવે ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેકનોલોજીમાં દુનિયાનું નેતૃત્વ કરશે.
 * સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0: ભારત પોતાનું ISM 2.0 લોન્ચ કરશે, જે ડિજિટલ ઈન્ડિયાને નવી ઊંચાઈ આપશે.
 * AI મિશન: ઉદ્યોગોમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો વ્યાપ વધારવા અને નવીનતા લાવવા માટે વિશેષ સહાય અપાશે.
 * ક્રિટિકલ મિનરલ કોરિડોર: કેરળ, તમિલનાડુ, ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશને જોડીને દુર્લભ ખનિજો માટે વિશેષ કોરિડોર બનશે.
🏺 વિરાસત અને વિકાસ: લોથલ-ધોળાવીરાનો કાયાકલ્પ
ભારતના ગૌરવશાળી ઇતિહાસને પર્યટન સાથે જોડવા માટે મોટું આયોજન છે:
 * ઐતિહાસિક સ્થળો: ગુજરાતના લોથલ અને ધોળાવીરા સહિત દેશના ૧૫ ઐતિહાસિક સ્થળોને વર્લ્ડ ક્લાસ ટુરિસ્ટ ડેસ્ટિનેશન તરીકે વિકસાવવામાં આવશે.
 * યુનિવર્સિટી ટાઉનશીપ: શિક્ષણ અને રહેઠાણના સમન્વય સાથે દેશમાં ૫ નવી યુનિવર્સિટી ટાઉનશીપ નિર્માણ પામશે.
🏥 સ્વાસ્થ્ય અને બ્લુ ઇકોનોમી
 * ૫ પ્રાદેશિક મેડિકલ હબ: સારવાર માટે હવે મોટા શહેરો પર નિર્ભર રહેવું નહીં પડે, પ્રાદેશિક સ્તરે જ સુપર-સ્પેશિયાલિટી સુવિધાઓ મળશે.
 * ૫૦૦ અમૃત જળાશય: મત્સ્ય પાલન (Blue Economy) ને વેગ આપવા માટે ૫૦૦ નવા અમૃત જળાશયો બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મુકાયો છે.
📊 બજેટના મુખ્ય આકર્ષણો એક નજરે
| પ્રોજેક્ટ / યોજના | મુખ્ય લક્ષ્ય |
|---|---|
| SHE માર્ટ | મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકતાને પ્રોત્સાહન. |
| ISM 2.0 | ભારતને સેમિકન્ડક્ટર હબ બનાવવું. |
| ઐતિહાસિક સ્થળો | લોથલ-ધોળાવીરા સહિત ૧૫ સ્થળોનો વિકાસ. |
| ગર્લ્સ હોસ્ટેલ | દરેક જિલ્લામાં દીકરીઓ માટે સુરક્ષિત આવાસ. |
| મિનરલ કોરિડોર | દક્ષિણ અને પૂર્વીય રાજ્યોના ખનિજ સંપત્તિનો સદુપયોગ. |
નિષ્કર્ષ:
બજેટ ૨૦૨૬-૨૭ એ 'ગામડું, ગરીબ, મહિલા અને યુવા' - આ ચારેય પાયાને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મક્કમ ડગલું છે. ટેકનોલોજી અને તીર્થસ્થાનના સંગમ સાથે ભારત હવે 'વિકસિત ભારત' તરફ ઝડપથી પ્રયાણ કરી રહ્યું છે.