શહેર: વોશિંગ્ટન / નવી દિલ્હી: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર પોતાની વિશિષ્ટ શૈલીમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવતી જાહેરાત કરી છે. એરફોર્સ વન વિમાનમાં મુસાફરી દરમિયાન મીડિયા સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ભારત હવે ઈરાનને બદલે વેનેઝુએલા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી કરશે. તાજેતરમાં વેનેઝુએલામાં થયેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને ત્યાંની સત્તા પર અમેરિકાના પરોક્ષ નિયંત્રણ બાદ, ટ્રમ્પ હવે વેનેઝુએલાના તેલ ભંડારોનો ઉપયોગ ચીન અને ભારત જેવા મોટા ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે કરી રહ્યા છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ભારત રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ ખરીદી રહ્યું છે, જે બાબતે અમેરિકા લાંબા સમયથી નારાજગી વ્યક્ત કરી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પની આ વ્યૂહરચના પાછળ બહુ મોટું આર્થિક ગણિત છુપાયેલું છે. વેનેઝુએલા પર અમેરિકાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત થયા બાદ, ટ્રમ્પ ઈચ્છે છે કે દુનિયાના સૌથી મોટા ઓઈલ ઇમ્પોર્ટર દેશો અમેરિકાના નિયંત્રણ હેઠળના વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદે, જેથી અમેરિકાને અબજો ડોલરની કમાણી થાય અને ઈરાન જેવા દેશોની આર્થિક કમર તૂટી જાય. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે ચીન સાથે આ બાબતે સકારાત્મક વાતચીત થઈ છે અને હવે ભારત પણ આ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. જો ભારત આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારે છે, તો તે અમેરિકા સાથેના વ્યાપારી સંબંધોમાં એક નવો વળાંક લાવી શકે છે.

જોકે, ભારત માટે આ નિર્ણય એટલો સરળ નથી. ભારત હાલમાં રશિયા પાસેથી મોટા પાયે ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી કરી રહ્યું છે, જેના કારણે અમેરિકાએ ભારત પર ટેરિફ (વધારાના ટેક્સ) પણ ઝીંક્યા છે. રશિયા સાથેના મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો અને ત્યાંથી મળતા સસ્તા તેલને છોડીને વેનેઝુએલા તરફ વળવું એ ભારતની વિદેશ નીતિ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી ટ્રેડ ડીલમાં પણ 'ઓઈલ' હંમેશા મુખ્ય વિવાદ રહ્યો છે. એવામાં ટ્રમ્પનું આ તાજું નિવેદન ભારત સરકારને દબાણમાં લાવવા માટે છે કે સહયોગ વધારવા માટે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.

આગામી દિવસોમાં જો ભારત વેનેઝુએલા તરફ વળે છે, તો તે મધ્ય પૂર્વના દેશો અને રશિયા સાથેના સંબંધો પર મોટી અસર પાડી શકે છે. હાલમાં નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રાલય આ નિવેદનનું બારીકાઈથી અવલોકન કરી રહ્યું છે. શું ભારત અમેરિકાના આર્થિક હિતોને માન આપીને વેનેઝુએલાનું તેલ ખરીદવાનું શરૂ કરશે કે પછી પોતાની સ્વતંત્ર ઉર્જા નીતિને વળગી રહેશે? ટ્રમ્પના આ દાવા પર કેન્દ્ર સરકારનું સત્તાવાર સ્ટેન્ડ શું હશે, તેના પર આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે.