નવી દિલ્હી, તા. 1 ફેબ્રુઆરી : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે કેન્દ્રીય બજેટ 2026 રજૂ કરતા બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) અને કોર્પોરેટ જગત માટે રાહતના દ્વાર ખોલી દીધા છે. આ વખતના બજેટમાં મુખ્યત્વે ટેક્સ પાલન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને રોકાણકારોને પ્રોત્સાહન આપવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
બિન-નિવાસીઓ માટે MAT માંથી મુક્તિ
નાણામંત્રીએ મોટી જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, જે બિન-નિવાસીઓ (Non-residents) 'પ્રીઝમ્પ્ટિવ ટેક્સેશન સિસ્ટમ' (Presumptive Taxation) હેઠળ ટેક્સ ચૂકવે છે, તેમને હવે મિનિમમ અલ્ટરનેટ ટેક્સ (MAT) માંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી વિદેશમાં વસતા ભારતીયો અને વિદેશી સંસ્થાઓ માટે ભારતમાં ટેક્સ ફાઈલિંગ અને ગણતરીની પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ બની જશે.
IT અને એકાઉન્ટિંગ ક્ષેત્ર માટે મહત્વના ફેરફાર
માહિતી ટેકનોલોજી (IT) સેવાઓ પૂરી પાડતી કંપનીઓ માટે સરકારે 'સેફ હાર્બર' (Safe Harbour) બેનિફિટનો વ્યાપ વધાર્યો છે. અગાઉ આ લાભ લેવા માટે ટર્નઓવરની મર્યાદા ₹300 કરોડ હતી, જે હવે વધારીને ₹2,000 કરોડ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક એકાઉન્ટિંગ ફર્મ્સને ટેકો આપવા માટે એકાઉન્ટન્ટ્સની વ્યાખ્યામાં પણ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.
TCS દરમાં ઘટાડો અને અન્ય રાહતો
 * TCS માં ઘટાડો: દારૂ (Liquor), સ્ક્રેપ અને ખનિજો પર લેવામાં આવતા ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ (TCS) ના દરો ઘટાડીને હવે 2 ટકા કરી દેવામાં આવ્યા છે.
 * સહકારી મંડળીઓ: આંતર-સહકારી મંડળીઓ (Inter-cooperative societies) દ્વારા કમાયેલી ડિવિડન્ડની આવકને હવે નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ કપાત (Deduction) તરીકે મંજૂરી આપવામાં આવશે.
NRI રેસીડેન્સી નિયમોની યાદ અપાવી
નાણામંત્રીએ ગત વર્ષે રેસીડેન્સી નિયમોમાં કરાયેલા ફેરફારોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. હવે જે ભારતીય નાગરિકોની ભારતમાંથી આવક ₹15 લાખથી વધુ છે, તેઓ જો વર્ષમાં 120 દિવસ કે તેથી વધુ સમય ભારતમાં રહે તો તેમને નિવાસી (Resident) ગણવામાં આવે છે. અગાઉ આ મર્યાદા 182 દિવસની હતી. વળી, જો કોઈ ભારતીય નાગરિક અન્ય કોઈ દેશમાં ટેક્સ ચૂકવતો નથી, તો તેની વૈશ્વિક આવક ભારત હેઠળ ટેક્સને પાત્ર ગણાશે.
આ તમામ પગલાંઓ ટેક્સ ચોરી રોકવા અને ટેક્સ બેઝને વિસ્તૃત કરવાની સાથે સાથે પ્રામાણિક કરદાતાઓને વહીવટી સરળતા આપવાની સરકારની વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે.