નવી દિલ્હી : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે રજૂ કરેલા વર્ષ 2026-27ના બજેટમાં દેશની સુરક્ષા અને સૈન્ય શક્તિને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે રક્ષા બજેટમાં મોટો વધારો જાહેર કર્યો છે. ગત વર્ષના ₹6.81 લાખ કરોડના બજેટની સામે આ વખતે કુલ સંરક્ષણ ફાળવણી વધારીને ₹7.8 લાખ કરોડ કરવામાં આવી છે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બદલાતા યુદ્ધના માધ્યમો અને ટેકનોલોજીના યુગમાં ભારતીય સેનાને 'ફ્યુચર રેડી' (ભવિષ્ય માટે સજ્જ) બનાવવાનો છે.
આધુનિકીકરણ અને નવા હથિયારોની ખરીદી
બજેટમાં સશસ્ત્ર દળોના આધુનિકીકરણ (કેપિટલ આઉટલે) માટે ₹2,19,306.47 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ગત વર્ષના ₹1.80 લાખ કરોડની સરખામણીએ 21.84% નો મોટો વધારો દર્શાવે છે. આ જંગી રકમનો ઉપયોગ નવા રાફેલ લડાયક વિમાન, નૌકાદળ માટે અત્યાધુનિક સબમરીન, માનવરહિત વિમાન (UAV), મિસાઈલ સિસ્ટમ અને રડાર જેવા હાઈ-ટેક સૈન્ય ઉપકરણોની ખરીદી માટે કરવામાં આવશે.
પેન્શન અને મહેસૂલી ખર્ચમાં વૃદ્ધિ
સંરક્ષણ સેવાઓના મહેસૂલી (રેવન્યુ) બજેટમાં પણ 17.24% નો વધારો કરીને તેને ₹3,65,478.98 કરોડ કરવામાં આવ્યો છે. તેવી જ રીતે, લાખો ભૂતપૂર્વ સૈનિકોના હિતમાં રક્ષા પેન્શનના બજેટમાં 6.53% નો વધારો કરાયો છે, જે હવે વધીને ₹1,71,338.22 કરોડ થયો છે. જોકે, સંરક્ષણ મંત્રાલય (સિવિલ) ના બજેટમાં 0.45% નો મામૂલી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
વ્યૂહાત્મક પડકારો અને ચીન સાથે સરખામણી
સીમાઓ પર ચીન અને પાકિસ્તાન તરફથી સતત મળી રહેલી પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત પોતાનું સૈન્ય ભંડોળ સતત વધારી રહ્યું છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જોકે ભારતનું બજેટ ચીન કરતા હજુ ઘણું ઓછું છે (ચીનનું સંરક્ષણ બજેટ ભારત કરતા અંદાજે ચાર ગણું વધુ છે), પરંતુ આધુનિક હથિયારો અને સ્વદેશી ઉત્પાદન પર ભાર મૂકીને ભારત તેની યુદ્ધ ક્ષમતામાં ઝડપથી સુધારો કરી રહ્યું છે.
બજેટની અન્ય મુખ્ય જાહેરાતો
સંરક્ષણ સિવાય નાણામંત્રીએ વિકાસના રોડમેપમાં અનેક મહત્વની જાહેરાતો કરી છે:
 * સેમીકન્ડક્ટર સેક્ટર: આ ક્ષેત્રમાં ₹40,000 કરોડના જંગી રોકાણનો પ્રસ્તાવ.
 * ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: દેશમાં 7 નવા હાઈ-સ્પીડ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે.
 * સામાજિક કલ્યાણ: ખેડૂતો, MSME સેક્ટર, લિખપતિ દીદીઓ, દિવ્યાંગો અને વણકર શ્રમિકો માટે વિશેષ યોજનાઓની જાહેરાત કરાઈ છે.
આમ, બજેટ 2026 માં સરકાર દ્વારા રક્ષા ક્ષેત્રે ફાળવવામાં આવેલા આર્થિક સંસાધનો ભારતની સુરક્ષા નીતિ અને આત્મનિર્ભરતા તરફના મક્કમ ડગલાં સૂચવે છે.