નવી દિલ્હી :આ વર્ષે કેન્દ્રીય બજેટમાં ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટ માટે કોઈ ભંડોળ ફાળવવામાં આવ્યું નથી . અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર નવા પ્રતિબંધો લાદવાની પૃષ્ઠભૂમિ સામે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી, ભારત ઈરાનના દક્ષિણ કિનારે આવેલા સિસ્તાન-બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં વિશાળ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ પર વાર્ષિક ₹1 બિલિયન ખર્ચ કરી રહ્યું છે. ચાબહાર બંદરના વિકાસમાં ભારત એક મુખ્ય ભાગીદાર છે. 

સપ્ટેમ્બર 2025 માં અમેરિકાએ ઈરાન પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, પરંતુ ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટ પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોમાંથી ભારતને છ મહિનાની મુક્તિ આપી હતી. આ મુક્તિ 26 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થાય છે. વિદેશ મંત્રાલયે ગયા મહિને જણાવ્યું હતું કે ભારત ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર અમેરિકા સાથે ચર્ચા કરી રહ્યું છે. સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર 25 ટકા વધારાના ટેરિફ લાદવાની ધમકી બાદ ભારત પ્રોજેક્ટ સંબંધિત વિવિધ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે.

ભારત અને ઈરાન સંયુક્ત રીતે ચાબહાર બંદરનો વિકાસ કરી રહ્યા છે જેથી કનેક્ટિવિટી અને વેપાર સંબંધોને પ્રોત્સાહન મળે. બંને દેશો ચાબહાર બંદરને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર (INSTC) નો અભિન્ન ભાગ બનાવવા માટે પણ કામ કરી રહ્યા છે, જે ભારત, ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન, આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન, રશિયા, મધ્ય એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે માલ પરિવહન માટે 7,200 કિલોમીટર લાંબો પરિવહન પ્રોજેક્ટ છે.

ભારતે મે 2024 માં ઈરાનના દક્ષિણપૂર્વ કિનારે ચાબહાર બંદર પર શાહિદ બેહેશ્તી ટર્મિનલના વિકાસ અને સંચાલન માટે ઈરાન સાથે 10 વર્ષનો કરાર કર્યો હતો. કરાર હેઠળ, રાજ્ય માલિકીની IPGL આશરે $120 મિલિયનનું રોકાણ કરશે, જ્યારે વધારાના $250 મિલિયનનું ધિરાણ પૂરું પાડવા માટે સંમતિ આપવામાં આવી હતી.

ભારતે હજુ સુધી ચાબહાર પ્રોજેક્ટમાંથી સત્તાવાર રીતે પીછેહઠ કરી નથી, પરંતુ અમેરિકા દ્વારા ભારત પર લાદવામાં આવેલા ભારે ટેરિફ વચ્ચે આ ભંડોળમાં વિક્ષેપ આવ્યો છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ પણ ઇચ્છે છે કે ભારત ઈરાન સાથેનો વેપાર ઓછો કરે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ભારત યુએસ નિયમોનું ઉલ્લંઘન ટાળવા માટે સ્થાનિક ઈરાની સ્ટાફ દ્વારા પ્રોજેક્ટનું સંચાલન કરી રહ્યું છે.